Cài nhiều bộ Linux lên cùng một máy

Cài nhiều bộ Linux trên cùng một máy

Linux hiện nay có tới hàng trăm bộ với rất nhiều ý tưởng độc đáo khác nhau (ví dụ xem tại đây). Khi đã tương đối thạo một bộ, có thể cài và tìm hiểu một bộ khác (cho nhu cầu sử dụng thông thường) không khó khăn gì.

Các bộ Linux hiện đều có bản cài chỉ gồm 1 đĩa CD (khoảng 700MB). Tải về ngay cả với kết nối wifi với tốc độ trung bình 150KB/s mất khoảng hơn một tiếng. Có hai cách tải: nhấn vào file có đuôi iso để tải trực tiếp về bằng một chương trình Download Manager (ví dụ DownThemAll trong Firefox) hoặc nhấn vào file có đuôi torrent để tải về qua mạng chia sẻ bằng một chương trình download file torrent (ví dụ KTorrent). Nếu bản Linux đã ra một thời gian thì tải bằng torrent nhanh hơn.

File tải về dù theo cách nào đều có đuôi là iso. Nếu trên máy đã có một chương trình ghi đĩa CD (Nero, K3b, Brasero,…) nhấn vào file chương trình sẽ tự chạy sẵn sàng cho ghi. Tôi thường dùng K3b, ngay bước đầu tiên chương trình sẽ tính lại số kiểm tra md5sums của file đã tải, so sánh số này với số công bố trên site để chắc rằng file tải về không có lỗi. Nếu hai số không khớp nhau thì phải tải lại file khác. Khi ghi vào đĩa, nhớ chọn chế độ kiểm tra lại sau khi ghi để chắc là quá trình ghi không có lỗi. Quá trình ghi bằng K3b đơn giản, tự động không có gì khó.

Tiếp theo cần dọn dẹp các vùng ổ cứng Windows. Khởi động vào Windows, nhấn phím phải vào từng ổ, chọn Propeties rồi chọn Check disk (nếu là ổ C thì phải khởi động lại máy). Trước khi boot bằng đĩa CD Linux, Windows phải shutdown trơn tru. Những điều trên là cần thiết vì nếu vùng ổ Windows có lỗi, Linux sẽ không tự động mount vùng ổ đó được. Nên chia riêng một ổ D rồi move My Documents vào đó để sau này dùng chung với Linux.

Dùng Partition Magic hoặc Gparted, QTparted hay một chương trình Manage disk partition khác trong Control Center của Linux (khi boot bằng đĩa Linux vào chế độ LiveCD) để:

• Resize thu nhỏ vùng Windows về mức tối thiểu, tạo khoảng trắng trên ổ.

• Tạo một vùng swap khoảng 0,5 -1GB (khai format vùng đó là swap để dùng chung cho các bộ Linux sẽ cài).

• Tạo các vùng (partition) sẽ cài Linux, mỗi vùng tối thiểu 3GB, format là ext3. Để tránh nhầm lẫn sau này, tốt nhất là các vùng nên có dung lượng khác nhau, ví dụ 3; 3,5; 4; 4,5GB, v.v…..

Màn hình sau khi tạo xong trong Mandriva, PCLOS có dạng như sau (các bộ Linux khác cũng tương tự):

Khi khởi động từ đĩa CD để cài Linux, đến mục Prepare partitions (hoặc tên tương tự tùy bộ Linux) chọn mục Manual … (không chọn các mục Guided...)

Màn hình tương tự như trên sẽ xuất hiện. Mỗi hệ Linux cần tối thiểu hai partion: một partition có format là ext3, mount vào thư mục gốc / và một partition có format swap.

Nhấn chuột chọn partition định cài Linux rồi mount nó vào thư mục /

Cách mount ở đây cũng tùy bộ Linux đang cài. Với Mandriva, PCLOS, nhấn vào nút Mount ở bên dưới. Với K/Ubuntu, nhấn nút Edit, v.v….

CHÚ Ý: để tránh cài đè lên một partition đã cài bộ Linux khác hoặc Windows, nên chọn partition cẩn thận. Nhanh nhất là căn cứ vào dung lượng partition đã tạo ở trên (ví dụ: các vùng màu xanh là Windows không chọn, 3GB cài PCLOS, 3,5GB cài Mandriva, 4GB cài Ubuntu, v.v….)

Khi chọn thư mục mount xong, tiếp tục nhấn nút Done (hình trên với Mandriva) hoặc nút Next (với K/Ubuntu, OpenSUSE) để tiếp tục quá trình cài đặt. Không cần chọn partition swap vì chương trình sẽ tự chọn.

K/Ubuntu sẽ tiếp tục cài đến hết. Mandriva và PCLOS sẽ dừng lại ở phần tạo bootloader và cho hiện boot menu để kiểm tra:

Boot menu ví dụ ở trên đã sửa. Ba hàng đầu ứng với ba chế độ khởi động của hệ Linux vừa cài. Các hàng sau là những hệ đã cài trước đó trên ổ cứng (kể cả Windows). Nếu thiếu hàng nào, nhấn nút Add để bổ xung.

CHÚ Ý: Mandriva và PCLOS nhận biết các hệ đã có không tốt lắm và bổ xung cũng phức tạp, nếu không thạo thì đừng làm. K/Ubuntu và OpenSUSE nhận biết tốt hơn do đó nên cài sau cùng, trong boot menu sẽ có đầy đủ các hệ.

Khi cài xong, khởi động lại máy sẽ xuất hiện boot menu trên để chọn. Nếu để nguyên, máy sẽ khởi động vào hệ Linux cài sau cùng. Chọn hệ nào thì dùng phím mũi tên di chuyển thanh sáng xuống dòng đó rồi Enter.

Các bộ Linux hiện nay đều tự động mount các partition Windows ở chế độ đọc-ghi. Vì vậy, khi làm việc trong một bộ Linux, ghi văn bản vào thư mục My Document của Windows thì khi chuyển sang dùng bộ Linux khác hoặc dùng Windows vẫn truy cập được văn bản đó.

Boot menu được lưu trong file /boot/grub/menu.lst. Khi cần có thể dùng quyền root và một chương trình soạn văn bản mở ra để sửa.

Ví dụ trong Ubuntu, nhấn Alt+F2 rồi chạy lệnh sau:

gksu gedit /boot/grub/menu.lst

Bạn đang dùng Linux? Có lẽ bạn còn chưa biết những điều này!

Bạn đang dùng Linux? Có lẽ bạn còn chưa biết những điều này!
Written by Steve Lawson
04.30.2008 at 07:29am
Section: Editorials

Lược dịch Zxc232

Đầu tiên, tôi muốn hỏi bạn một loạt những câu hỏi thoạt nhìn có vẻ chẳng liên quan gì đến nhau. Bạn đã xem phim hoạt hình Shrek hoặc Harry Potter và viên đá phù thủy chưa? Bạn đã bao giờ bay trên máy bay của các hãng Continental, Virgin America hoặc Singapore Airlines chưa? Bạn lái xe BMW, Fiat hay Renault? Bạn đã từng nhập ngũ trong quân đội Mỹ? Bạn đã bao giờ mua một thứ gì trên mạng thanh toán bằng Paypal? Bạn đã bao giờ ở trong một khách sạn Sheraton? Hoặc bạn đã đi du lịch bằng tàu hỏa ở Canada?

Đừng lo, tôi không định chào bán thứ gì cho bạn cả; mục đích bài viết này của tôi là soi sáng một điều mà bạn còn chưa biết. Nếu bạn không phải người say mê máy tính như tôi, có lẽ bạn chẳng quan tâm đến việc tất cả những cái đó và nhiều cái khác nữa đã được tạo ra, vận hành và bảo trì như thế nào. Bạn chỉ muốn biết ôtô của bạn khởi động như thế nào, bộ phim bạn xem đồng bộ âm thanh ra làm sao, phòng khách sạn của bạn sẵn sàng như thế nào và làm sao chuyến bay hoặc đoàn tàu của bạn đến đúng giờ. Tất cả những điều đó hoàn toàn có thể hiểu được.

Một trong những lý do chính đảm bảo cho những thứ nói trên hoạt động, cho bạn sống cuộc sống hàng ngày mà không phải quan tâm lo lắng gì chính là … Linux. Vâng, chính Linux, cái hệ điều hành máy tính bí ẩn mà những tay râu ria, kính cót mê mẩn. Ta hãy chứng minh điều khẳng định trên bắt đầu bằng hãng hàng không Singapore Airlines và một thứ gọi là KrisWorld. KrisWorld là hệ thống giải trí trong khi bay của Singapore Airlines, cho phép hành khách xem phim và nghe nhạc theo yêu cầu.

Hệ thống bao gồm một máy chủ Linux nối mạng với các máy tính cá nhân lắp trong lưng ghế trước mặt mỗi hành khách. Hạng ghế economy được trang bị một màn hình tinh thể lỏng 10,6 inch, độ phân giải 1280×768. Các hạng ghế đắt tiền hơn thì màn hình lớn hơn.

Khi hành khách muốn xem phim hoặc nghe nhạc, phim và nhạc sẽ được tải từ máy chủ xuống máy tính cá nhân trong lưng ghế có ổ cứng 40GB và bộ vi xử lý của hãng Via Technologies Inc. Ngoài chức năng nghe nhạc, xem phim, KrisWorld cũng là một máy tính trang bị bộ phần mềm văn phòng StarOffice. Trên máy tính có một cổng USB để khách có thể cắm ổ USB hoặc ổ cứng ngoài của mình vào, mở hoặc lưu các văn bản cá nhân lên đó. Cổng này cũng dùng để cắm bàn phím hoặc chuột USB cho các doanh nhân làm việc mà không cần phải mở laptop.

Singapore Airlines không phải hãng hàng không duy nhất đầu tư Linux. Virgin America mới đây cũng tuyên bố các máy bay của hãng sẽ lắp một hệ thống giải trí trong khi bay gọi là RED. RED cũng chạy Linux RedHat và Fedora nối với các máy chủ trung tâm chứa phim và nhạc. Khi được hỏi tại sao chọn Linux, hãng nói rằng vì Linux ổn định và dễ sửa đổi theo các yêu cầu riêng của họ.

Còn hãng hàng không nào khác dùng Linux không? Có, Continental Airlines đã chuyển hệ thống đặt vé-giữ chỗ sang chạy trên Linux. Qantas Airways chuyển trung tâm dữ liệu sang Linux và hãng hàng không Tây Ban nha Spanair cũng dùng Red Hat Enterprise Linux.

Nhưng Linux không chỉ có mặt trên các chuyến bay, chúng cũng có trên mặt đất ở những nơi bạn không ngờ tới. Hãng chế tạo xe hơi BMW dùng công nghệ ảo hóa Xen trên Novell SUSE Linux ở trung tâm dữ liệu của hãng và ở đội đua công thức 1: các cặp máy chủ Linux (cluster) do HP chế tạo xây dựng các mô hình khí động học tinh vi cho các loại xe đua để thiết kế, thử nghiệm trước khi chế tạo. (Xem thêm về Linux và xe đua Formula One tại đây)

Mạng lưới đường sắt Đức do Deutsche Bahn điều hành đã chuyển các máy chủ sang chạy Linux vào cuối năm 2004. Nhà chế tạo xe hơi khổng lồ Ý, Fiat, dùng hệ thống Linux để vận hành mạng lưới bán hàng và hỗ trợ khách hàng tại Âu châu. Công ty chế tạo xe hơi Huyndai dùng các cặp máy chủ Linux do IBM chế tạo để mô phỏng và tính toán các trường hợp tai nạn. Chưa hết, Thrifty Car Rental có hạ tầng mạng máy tính phần lớn chạy Ubuntu Linux; hãng chế tạo xe hơi Volvo cũng dùng các cặp máy chủ Linux của IBM để mô phỏng và tính toán tai nạn; hãng đường sắt quốc gia Canada dùng Linux trong phần lớn các công việc kinh doanh hàng ngày. Nước Pháp cũng đang bước vào trận địa Linux: hãng chế tạo xe hơi Renault vừa tuyên bố sẽ dùng hệ điều hành máy chủ Novell SUSE Linux Enterprise Server, trong khi lực lượng cảnh sát Pháp cùng với chính phủ và một số bộ chuyển sang dùng Linux. Hãng chế tạo xe hơi Peugeot Citroen đã ký hợp đồng với Novell để chuyển 20.000 máy tính cá nhân và 2000 máy chủ sang dùng SUSE Enterprise Linux.

Còn Hollywood thì sao? Nhiều bộ phim hoạt hình sản xuất bởi Dreamworks (Shrek, Shark Tale, Antz and Bee, …) được làm trên các máy tính của HP chạy Red Hat Linux. Nhiều phần việc trong các bộ phim Harry Potter (cũng như các phim The Last Samurai và Plane Of The Apes) được xử lý bằng một phần mềm nguồn mở chạy trên Linux gọi là CinePaint.

Trên thực tế, ngành công nghiệp các hiệu ứng hình ảnh của Hollywood có lẽ là ngành tiên phong dùng Linux. Và không phải chỉ là cuộc cách mạng ở phạm vi nhỏ. Các hãng phim có những phòng máy đầy các máy chủ Linux. Pixar, Digital Domain, Dreamworks, tất cả các hãng từ lớn đến nhỏ. Dreamworks có trên 2000 máy chủ Linux online vào mùa hè năm 2001. Bộ phim quả bom tấn Shrek của hãng được dựng trên hơn 1000 máy tính Linux. Pixar chạy Linux trên các máy sản xuất phim và phát triển phần mềm của hãng (ông chủ của Pixar, Steve Job, lại là người sáng lập ra Apple và phần mềm Mac). Ngành công nghiệp điện ảnh thừa nhận rằng trận thủy triểu Linux đạt tới đỉnh cao trong phim Titanic. Hãng Digital Domain đã dùng các ứng dụng Linux để dựng các cảnh phim, đặc biệt là các cảnh dưới nước.

Rời phim ảnh, chúng ta hãy chuyển sang một lĩnh vực khác mà Linux đang tạo nên nền móng: công nghiệp tài chính. Tại Brazin, một trong những ngân hàng lớn nhất Nam Mỹ là Banrisul chạy toàn bộ các máy ATM trên hệ điều hành Linux. Paypal, hãng thanh toán điện tử được các hãng bán hàng trực tuyến trên toàn thế giới sử dụng, chạy website và các phần mềm trung gian trên hàng nghìn máy chủ Linux.

Lần tới khi bạn check in vào một khách sạn Sheraton hãy nhớ rằng phòng của bạn được đăng ký trên hệ thống giữ chỗ Linux. Nếu bạn là quân nhân Mỹ, nên biết rằng tới năm 2015 toàn bộ hệ thống mạng của quân đội Mỹ sẽ là hệ thống Linux. Tôi tin chắc rằng ngày càng có nhiều hệ thống trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta mà Linux đóng một vai trò quan trọng. Nhưng các ví dụ nêu trên cũng đủ để chứng tỏ với bạn rằng Linux không chỉ là trò chơi cho những kẻ ham mê máy tính.

So sánh nhanh (K)Ubuntu 8.04, Mandriva 2008.1, PCLOS 2008 Gnome

Các bộ Linux nói dưới đây đều nằm trong số những hệ Linux hàng đầu. Kubuntu và Ubuntu là hai phiên bản của cùng một hệ Linux dùng hai môi trường đồ họa khác nhau: KDE và GNOME. Mandriva kế thừa Mandrake, dùng KDE. PCLinuxOS (PCLOS) xây dựng trên nền Mandriva có cả bản KDE và GNOME. Những so sánh dưới đây:

1. So sánh nhanh những đặc điểm chủ yếu nhất dưới góc độ của một người dùng bình thường, không có khả năng hoặc không muốn đi sâu vào những chi tiết kỹ thuật phức tạp.
2. Mục đích sử dụng là máy tính văn phòng: soạn văn bản, bảng tính, trình diễn, lướt web, thư điện tử, xem và nghe các file hình, nhạc. Các yêu cầu cao hơn như kết nối với thiết bị cầm tay, bảo mật, … không xét ở đây.
3. Chỉ đúng với các phiên bản được so sánh. Sang phiên bản sau tình hình có thể đã khác rồi.

Cài đặt:

Tất cả các hệ đều có chế độ chạy từ CD (LiveCD). Đây là chế độ nên thử nếu cài lần đầu (mặc dù chậm, mất thời gian) để kiểm tra xem có phần cứng nào không hoạt động được không (card mạng, wifi, sound card, video card,…). Tuy nhiên, nếu biết chắc, không cần kiểm tra thì (K)Ubuntu có menu cài thẳng, nhanh hơn là vào LiveCD rồi mới cài.

Các màn hình cài đặt tương tự nhau về nội dung. Màn hình Partition Manager của Mandriva và PCLOS có thêm một số nút lệnh nên trực quan và dễ dùng hơn. Điểm khác nhau chính nằm ở cuối: Mandriva và PCLOS có một số màn hình cho phép điều khiển quá trình tạo bootloader còn (K)Ubuntu thì không. Mandriva và PCLOS đều nhận được Windows đã cài trên ổ cứng nhưng không nhận lẫn nhau và phải add bằng tay. (K)Ubuntu nhận diện các hệ khác trên ổ cứng (cả Linux và Windows) khá tốt. Vì vậy nếu cài nhiều hệ điều hành trên máy thì nên cài (K)Ubuntu cuối cùng.

Tương thích phần cứng

Mandriva có vẻ tương thích phần cứng tốt hơn cả qua những trường hợp sau:

- Trên một máy có card mạng onboard, Mandriva nhận và cho card làm việc tốt. Các bản Kubuntu, Ubuntu và PCLOS 2007 đều nhận được card này nhưng card không hoạt động được.

- Trên máy Dell 700m, Mandriva và PCLOS nhận và kích hoạt được card wifi ở cả hai chế độ mã hóa WEP và WPA. Kubuntu và Ubuntu không kích hoạt được card ở chế độ WEP. Ngay cả sau khi kích hoạt được card ở chế độ WPA, (K)Ubuntu thiết lập kết nối rất chậm, thậm chi xuất hiện màn hình phụ, nhấn connect mới vào mạng.

- Trên một máy có hai card mạng (một ra modem ADSL và một ra mạng LAN), Mandriva cài dễ dàng và cho cả hai card làm việc song song tốt nhất. (K)Ubuntu cài đặt cho hai card cùng làm việc khá phức tạp và thỉnh thoảng vẫn bị mất một kết nối. OpenSUSE chỉ cho làm việc một card, kích hoạt cái nọ thì cái kia tắt.

-Mandriva và PCLOS kích hoạt card xong có thể kiểm tra xem có hoạt động không. Ubuntu không có công cụ kiểm tra trạng thái card (tất nhiên có thể cài thêm), thường phải chạy Firefox để kiểm tra.

- Cài máy in HP 1020, Mandriva và PCLOS sau khi cài driver xong báo thiếu firmware, tự tải về. (K)Ubuntu không báo gì.

- Nối màn hình ngoài vào notebook, Mandriva nhận tốt cả hai màn hình, PCLOS 2008 Gnome màn hình ngoài bị lệch. (K)Ubuntu chưa thử.

Phần mềm cài sẵn

Duy nhất có Mandriva cài xong là dùng được ngay. PCLOS 2008 Gnome phải cài thêm OpenOffice. (K)Ubuntu phải cài thêm bộ restricted. Kubuntu còn phải cài thêm cả Firefox.

Mandriva và PCLOS bằng một nút nhấn có thể nhập toàn bộ font Windows có sẵn sang. Mandriva còn có nút lệnh cho import cả documents và một số settings từ Windows sang.

PCLOS 2007 KDE có vẻ đầy đủ phần mềm phụ nhất. Tuy nhiên bản này hơi cũ, phải sau lần update đầu tiên mới dùng tốt được.

Kho phần mềm thì (K)Ubuntu vô địch kể cả về số lượng lẫn tốc độ download. Mandriva xếp thứ hai và PCLOS xếp cuối.

Tiếng Việt

Mandriva có sẵn bộ gõ x-unikey-1.0.4 trong kho phần mềm, cài đặt dễ dàng nhưng bản thân x-unikey-1.0.2 trở lên có lỗi (trong mọi bản Linux KDE): a/ đang gõ bị mất tiếng Việt, phải tắt bật lại để gõ tiếp, b/gõ trong các ô của bảng, con trỏ đột ngột nhảy sang ô khác. Cài bản 0.9.2 thì không bị hai lỗi đó nhưng icon cập nhật luôn đỏ báo có phần mềm cập nhật (nâng lên 1.0.4).

PCLOS 2008 Gnome gõ được tiếng Việt bằng scim. Cài từ Control Center - System - Manage localization for your system. Copy file vi-telex-locdt.mim vào /usr/share/m17n và chỉ enable cách gõ này. Chưa thử nhiều nên chưa biết có lỗi gì không.

Kubuntu 8.04 vẫn dùng x-unikey-0.9.2 được. Ubuntu 8.04 theo hướng dẫn ở đây. (chưa thử).

Control Center

Control Center của Mandriva và PCLOS (kể cả bản Gnome) hay nhất vì là dạng wizard hướng dẫn từng bước, thiếu phần mềm nào thì tự tải về cài. Đây là hướng xây dựng Control Center rất tốt, làm cho Linux thân thiện với người dùng. Kubuntu cũng có Control Center tập trung khá tốt tuy không bằng hai hệ nói trên. Ubuntu dở nhất về mặt này.

Giao diện

KDE hay GNOME là tùy sở thích. Cá nhân tôi thích KDE hơn. Mandriva và PCLOS có cơ chế convert font sao đó nên chọn font nào làm font màn hình cũng đẹp. (K)Ubuntu chỉ có font Free (FreeSerif, FreeSans,…) hiển thị tốt trên màn hình. Giao diện đẹp thì PCLOS là nhất, đặc biệt là giao diện PCLOS Minime.

Tốc độ

Hiện tại PCLOS 2008 GNOME nhanh nhất (và chắc bản PCLOS 2008 KDE sắp ra cũng vậy). Dùng bản này có cảm giác nhẹ nhõm, nhanh rất dễ chịu khác hẳn các bản còn lại. Mandriva xếp thứ hai còn (K)Ubuntu đứng hạng chót. So sánh ở đây đều ở chế độ tắt tất cả các hiệu ứng màn hình rồi.

Kết luận:

Ở giai đoạn này, nếu thích tốc độ thì nên dùng PCLOS 2008 GNOME. Mới học nên chọn Mandriva hoặc PCLOS 2008 KDE sắp ra (nhược điểm lớn nhất là hiện chưa có tài liệu hướng dẫn tiếng Việt). (K)Ubuntu dành cho người thích tự cài và tìm hiểu về phần mềm nguồn mở (vì kho phần mềm lớn).

Còn hai đại gia nữa tôi đã thử qua nhưng không có ấn tượng gì lắm: OpenSUSE và Fedora. OpenSUSE có lẽ phù hợp cho việc tìm hiểu sâu hơn một chút về linux (cho chọn rất nhiều các thông số kỹ thuật). Fedora không thấy có gì nổi bật ngoài tuổi đời lâu nên nhiều người biết, phần mềm nào cũng có bản build sẵn cho Fedora.

Cần phải nhắc lại là các ý kiến trên chỉ căn cứ vào việc dùng lướt qua các phần mềm trong một thời gian ngắn của một người dùng bình thường. Chắc là có nhiều điểm vừa sai vừa thiếu nhưng cũng chia sẻ để mọi người tham khảo.

Ubuntu 8.04, những nhận xét ban đầu (update 1/5/08)

Ngày 24/4/08, bản Ubuntu 8.04 chính thức ra đời theo đúng kỳ hạn đã định là 6 tháng một phiên bản mới. Tên mã của 8.04 là Hardy Heron - con diệc gan dạ, hình con diệc xuất hiện trên màn hình nền mặc định của Ubuntu, hơi giống con hạc trên các bàn thờ.

Đây là bản LTS (Long Time Support - hỗ trợ dài hạn) thứ hai của giòng Ubuntu, bản Desktop hỗ trợ cập nhật các bản vá an ninh và sửa lỗi trong 3 năm - đến năm 2011, bản Server hỗ trợ 5 năm đến 2013. Được chọn là bản LTS có nghĩa là sẽ tương đối ổn định và tin cậy, những bản không phải LTS chỉ được hỗ trợ 1,5 năm. Riêng Kubuntu do còn giao thời giữa KDE3 và KDE4 nên không phải là bản LTS.

Một điểm nổi bật của Ubuntu 8.04 là chế độ cài trong Windows. Khi đang chạy Windows, đưa đĩa cài Ubuntu vào ổ CD sẽ xuất hiện một màn hình cài đặt cho phép cài Ubuntu như một ứng dụng (nhưng không phải là ứng dụng Windows) vào một thư mục Windows, không phải qua các bước tạo partition như trước đây. Sau khi cài xong, khởi động lại máy sẽ xuất hiện boot menu để chọn khởi động vào Windows hay Ubuntu. Cách cài này với người đã thạo Linux thì không có ý nghĩa gì, thậm chí còn dở vì tốc độ chậm hơn là cài lên partition mới. Tuy nhiên với người mới học Linux thì rất tiện vì không sợ nhầm lẫn mất Windows, không phải học các khái niệm mới về partition Linux. Biện pháp này được xem là có tính đột phá để phổ biến Ubuntu đến những người dùng lần đầu. Tất nhiên vẫn có thể boot máy từ đĩa cài Ubuntu để tạo partition mới rồi cài như các hệ Linux khác.

Về hình thức, bản 8.04 không có thay đổi gì nhiều so với bản 7.10. Chất lượng chủ yếu tốt hơn là ở các phiên bản mới của các gói phần mềm thành phần: nhân Linux và server đồ họa Xorg mới hỗ trợ nhiều phần cứng hơn, chỉnh sửa màn hình linh hoạt hơn, OpenOffice là bản mới nhất 2.4, thay đổi một vài trình ứng dụng, kết nối vào mạng Windows Active Directory bằng trình Likewise v.v…

Tuy nhiên với người dùng lại có một số trục trặc:

1- Bản Firefox mặc định là Firefox 3 beta5. Hầu hết các extension của Firefox 2 hiện chưa chạy được trên Firefox 3. Gỡ Firefox3, cài Firefox2 cũng không cài được các extension. Nếu bạn đã quen dùng extension thì đây là điều vô cùng khó chịu.

Update: mở thư mục /home/<username>/.mozilla xoá toàn bộ nội dung, chạy lại Firefox2.

2- Bộ gõ tiếng Việt xvnkb-0.3 đã sửa lỗi mount CD và dùng tốt trong 7.10 không dùng được trong 8.04. Khi gõ tiếng Việt trong OpenOffice, con trỏ giật sang trái xóa luôn ký tự đã gõ trước đó. Bộ gõ x-unikey thì xưa nay vẫn không gõ được trong OpenOffice. Cài bản scim-vietiti-upd.deb tại đây thì gõ được tiếng Việt bằng scim nhưng không tắt được màn hình xem trước Preedit: khi gõ xuất hiện một màn hình con hiển thị các ký tự đang gõ, khi xong một từ nhấn space, màn hình đó mới tắt và từ định gõ mới xuất hiện đúng vị trí. Cách làm này tiện cho gõ các chữ tượng hình, nhưng mới dùng cho tiếng Việt thì hơi khó chịu. Các phiên bản Ubuntu trước đều tắt được màn hình này.

Update: xem bài So sánh nhanh ….

3- Khi cài lên máy notebook Dell Inspiron 700m, cả Ubuntu và Kubuntu đều nhận đúng card wifi nhưng không kết nối được. Phiên bản trước (7.10) thì kết nối tốt. Điều này gây một cảm giác xấu và bất an: phiên bản mới có thể hỗ trợ nhiều phần cứng hơn, hỗ trợ tốt hơn một số phần cứng nhưng cũng có thể lại kém hơn với một vài phần cứng cũ.

Update: đổi chế độ mã hoá của ADSL modem từ WEP sang WPA Pre-shared key thì kết nối được.

4- Kubuntu 8.04 có hai bản: một bản chính thức dùng KDE3 và bản remix dùng KDE4. KDE4 đẹp hơn, nhiều hiệu ứng đồ họa hơn và một số phần mềm ứng dụng tốt hơn nhưng lại chưa đủ độ chín (tương tự Firefox3).

Tất cả những điều trên làm ta không thể cài và dùng ngay Ubuntu được. Bản Ubuntu này không gây được ấn tượng tốt như khi chuyển từ Ubuntu 6.10 lên 7.04 và 7.10. Tất nhiên đây chỉ là những nhận xét rất sơ bộ ban đầu.

Mandriva Linux 2008 Spring (2008.1) (Updated 24/4)

Mandriva S.A là một công ty Pháp chuyên về Linux và phần mềm nguồn mở. Trước đây (từ 1998), công ty có tên là MandrakeSoft với sản phẩm là bộ Linux Mandrake, một thời “tề danh” với RedHat thủa RedHat còn miễn phí. Do tranh chấp pháp lý về tên “Mandrake”, công ty đổi tên như hiện nay.

Sản phẩm của công ty tương đối đa dạng: Mandriva Flash (Linux cài sẵn trên một ổ USB 4GB), Mandriva Linux One 2008 (Linux cho máy để bàn), Mandriva Linux Corporate Desktop (Linux cho máy để bàn của doanh nghiệp), Mandriva Corporate Server 4 (hệ điều hành máy chủ), ….Hiện có khoảng 100 khách hàng là các tổ chức (doanh nghiệp, giáo dục, quản lý hành chính,…) và sản phẩm được bán trên 140 nước (theo website của hãng).

Phiên bản Linux mới nhất được công bố 10/4/2008 là Mandriva Linux 2008 Spring. Đây là một bản Linux đáng để thử. Dưới đây là vài nhận xét sơ bộ:

Đường lối chung của Mandriva là “dễ sử dụng”, do đó Mandriva đặc biệt thân thiện với người dùng. Sau khi khởi động máy từ đĩa CD, quá trình cài đặt nhanh, đơn giản. Boot menu có thể chỉnh sửa được ngay khi đang cài. Màn hình quản lý các partition trực quan, dễ dùng.

Phần cấu hình, cài đặt khá đủ và đều là dưới dạng hướng dẫn từng bước (wizard). Đây là ưu điểm lớn nhất của bộ Linux này. (PCLinuxOS xây dựng trên nền Mandriva thừa hưởng đặc điểm này và có bổ xung thêm một số, đẩy mức độ thân thiện với người dùng lên hơn nữa). Khi cấu hình thiếu phần mềm gì, phần mềm đó sẽ được tự động tải về và cài (ví dụ chia sẻ file sẽ cài thêm Samba server, cài máy in sẽ tự cài driver, nếu có, v.v….). PCLinuxOS thì cả x-unikey cũng được cài tự động khi chọn tiếng Việt.

Đặc biệt kết hợp chặt chẽ với Windows đã có trên ổ cứng: có boot menu cho Windows, tự nhận và mount các partition Windows ở chế độ ghi được, chỉ nhấn một nút là cài lại toàn bộ font Windows vào Mandriva, có cả hướng dẫn import từ Windows sang Mandriva: My Documents, bookmarks và wallpaper.

Trong kho phần mềm của Mandriva có sẵn bộ gõ tiếng Việt x-unikey-1.0.4 nên cài đặt đơn giản. Tuy nhiên sau đó cần bổ xung ba dòng sau vào file /home/<username>/.bash_profile:

export LANG=vi_VN.UTF-8
export XMODIFIERS=@im=unikey
export GTK_IM_MODULE=xim

Các phần mềm ứng dụng chính cũng như các bộ Linux khác: Firefox, OpenOffice, KMail, … nhưng phần mềm tiện ích không nhiều bằng PCLinuxOS (tất nhiên người dùng có thể tham khảo PCLinuxOS rồi tự cài thêm). Cách bố trí menu chính cũng không rõ bằng PCLinuxOS. Các phần mềm phụ trợ cần thiết để chơi nhạc, xem phim, duyệt web,.. dù không phải nguồn mở cũng được cài sẵn, không mất thì giờ cài sau như K(Ubuntu).

Công ty này tương đối lớn nên kho phần mềm nhiều và nhanh (hơn PCLinuxOS nhưng chưa bằng Ubuntu). Số lượng phần mềm trong kho cũng kém Ubuntu. Có phần mềm kiểm soát và thông báo nếu có các bản cập nhật (nhưng không tự động tải về trước như Ubuntu).

Giao diện (mới thử bản KDE) sáng và đẹp. Có thể cài các hiệu ứng 3D dễ dàng. Hiện dùng KDE3 nhưng có thể cài thêm KDE4 dễ dàng (cài task-kde4 trong kho phần mềm). Trong chế độ không 3D, có vẻ chạy nhanh và nhẹ hơn Kubuntu.

Tương thích phần cứng cũng khá tốt. Đã cài thử trên một số máy, chưa bị hiện tượng không nhận được phần cứng hoặc trục trặc gì lớn.

Nhìn chung dễ dùng hơn Ubuntu và kém PCLinuxOS một chút. PCLinuxOS dựng trên nền Mandriva nên chắc sau đây ít lâu sẽ có bản PCLinuxOS 2008.

Tuy nhiên hình như hơi có vấn đề với in ấn tiếng Việt (chưa kiểm nghiệm kỹ). Thỉnh thoảng in tiếng Việt bằng font Times New Roman bị lỗi.

Thư giãn: chơi Linux được gì, mất gì?

Chưa nói đến những ý nghĩa lớn lao tầm vĩ mô, đối với một người ham mê tin học có đầu óc loại trung bình khá trở lên, “chơi” Linux là một cuộc chơi đầy hào hứng, liên tục đổi mới, liên tục khám phá mà lại đơn giản, rẻ tiền.

Chỉ cần ở trình độ trung bình, sau một thời gian “chơi” nguồn mở, bạn sẽ nhìn những người đang ngoan ngoãn đi theo Bill Gate với tâm trạng đầy thương cảm. Tại sao những “phi công trẻ” đầy sức sống như vậy lại cam chịu lẩn lút hoặc mất tiền để “lái máy bay bà già” Windows, chờ dài cổ mấy năm mới được ban phát một điều mới, nhất cử nhất động phải theo khuôn phép dotNet, Visual Basic, luôn luôn nơm nớp sợ sida, virus, spyware, ngay từ phút đầu tiên đã phải “mặc áo mưa” Norton Antivirus, … trong khi có vô số các “em” Linux trẻ trung (vd: PCLinuxOS mới bắt đầu năm 2003), xinh đẹp (hãy thử Compiz, Berill, Metisse,…) và hiện đại, đầy cá tính, phong phú (gần 400 hệ Linux và hàng chục nghìn phần mềm nguồn mở) vây quanh? Nếu khó tính, không ưng em nào, bạn có thể tự lắp cho mình một em hoặc “phẫu thuật thẩm mỹ” một em có sẵn.

Tha hồ chọn lựa, không mất tiền, không sợ công an văn hóa sờ gáy vì vi phạm bản quyền, không sợ bệnh tật phải mặc áo mưa, liên tục khám phá, liên tục đổi mới, tay nghề lên trông thấy, từ một ngôi làng quen thuộc bước ra cả một thế giới mới rộng lớn, bạn còn mong gì hơn thế?

Dân xứ Nghệ với đầy lòng tự hào về tinh thần, trình độ học hành, tính cục bộ địa phương đã thành truyền thuyết mà sau đây vài năm không đẻ ra được một bộ Linux chứa đầy “Nghệ ngữ” và đặc thù xứ Nghệ thì …. chẳng còn gì mà nói nữa.

Với một ổ cứng phổ thông bây giờ, chia ra thành 5-6 partition mỗi cái khoảng 4GB, một đường ADSL và một ổ ghi CDROM, bạn có thể cài cùng lúc 5-6 hệ Linux (và Windows) rồi tha hồ mà vọc. Down một bản Linux 700MB ngay với kết nối wifi chỉ mất khoảng tiếng rưỡi là có cái để nghịch rồi. Linux có chu kỳ xuất các phiên bản mới tương đối nhanh (6 tháng hoặc ít hơn) và với gần 400 hệ Linux hiện có với nhiều ý tưởng rất mới lạ, chỉ sợ không có sức tìm hiểu. Khi đã nắm vững một hệ, việc tìm hiểu hệ khác không có khó khăn gì nhiều vì về cơ bản các hệ Linux đều chung phần lõi (kernel) và chung môi trường đồ họa (KDE, GNOME, …), chỉ khác nhau về quan điểm thiết kế và các tiện ích đi kèm.

Ngay với một hệ Linux, khám phá kho phần mềm nguồn mở miễn phí tràn ngập trên Internet cũng là niềm say mê bất tận. Mỗi một mục tiêu ứng dụng đều có vài phần mềm khác nhau từ đơn giản đến phức tạp, cạnh tranh với nhau, chỉ cần tải về cài, tha hồ mà thử.

Ban đầu thì khó (cũng như khi mới học Windows), khi đã quen rồi thì chỉ là thời gian. Người chơi trung bình cũng học được khá nhiều điều. Ví dụ với máy in, bạn sẽ biết rằng hiện có nhiều protocol in khác nhau, do đó có nhiều dự án viết driver, một số loại máy in phải tải firmware về máy mỗi khi khởi động, v.v… Kiến thức chung sẽ khá hơn là chỉ việc đút cái đĩa driver Windows có sẵn vào cài. Bạn có thể tự mình cài cả một hệ máy chủ phức tạp theo những hướng dẫn từng bước có sẵn trên Internet với rất nhiều những kiến thức liên quan cũng có sẵn trên Internet. Trình độ của bạn sẽ cơ bản, chắc chắn hơn là cài máy móc môt bộ Windows server.

Một điều mọi người hay thắc mắc khi tìm hiểu về phần mềm nguồn mở: “Bọn nó được gì khi mất thời gian, công sức vào những việc không công như vậy?” Nếu là cao thủ thì khỏi phải bàn. Bạn sẽ có một sân chơi quốc tế để thể hiện tài năng khi công việc kiếm cơm mà cơ quan giao cho không cho phép bạn làm điều đó. Đây có lẽ là một trong những lý do tại sao dân lập trình nguồn mở lại lao vào những dự án không công đến như vậy. Lợi ích: một chỗ thể hiện tài năng, một nhóm những người cùng ham mê, một nơi có người chỉ bảo, hướng dẫn, một lớp học không mất tiền. Cao hơn nữa, nếu bạn cho rằng “như thế này không đúng”, chẳng có gì ngăn cản bạn, không phải xin phép sếp hay công ty, bạn hãy chứng tỏ “làm như thế này mới hay”, dựng riêng một hệ Linux hay phần mềm với đội ngũ “nhân viên” toàn các cao thủ “quốc tế” khác trên nền thành quả của những người khác mà chẳng có ai có quyển kiện tụng đòi ăn chia hoặc hưởng bản quyền. Khi đã thành danh, bạn có thể chìa những kết quả đó ra với công ty cũ hoặc mới để được hưởng những cái xứng đáng hơn.

Mất gì? Mất thời gian, công sức. Những ngày nghỉ, giờ nghỉ, thay vì có “bà già Windows” lo cơm ngon, canh ngọt ở nhà, bạn phải dẫn các em Linux đi chơi, chịu tất cả những cái nhõng nhẽo, thất thường của tuổi mới lớn (khi gõ những dòng này, thỉnh thoảng tôi phải Ctrl+Shift hai lần để gõ tiếp tiếng Việt vì lỗi của x-unikey-1.0.4). Nguy hiểm nữa nếu bạn dẫn em diễu qua mặt sếp, nhất là những sếp đại thụ về tin học. Tuổi già, có vợ có con, nhìn lũ trẻ nhởn nhơ vừa thèm vừa tức, bạn chết là cái chắc trừ khi gặp ông sếp chịu chơi.

Nếu bạn lại muốn vận động dùng Linux ở cơ quan thì bạn đúng là một Đông Ki sốt thời hiện đại. Bill Gate là một giáo chủ đầy quyền năng có hàng trăm triệu tín đồ sùng đạo (và lười thay đổi), là ông trùm ma túy quốc tế đã thành công gây nghiện cho cả thế giới (cai nghiện là điệp vụ bất khả thi, cái đấy ai cũng biết). Dấn thân vô chống lại ổng, sứt đầu mẻ trán là cái chắc. Chỉ cần một trong những tín đồ của ổng, có quyền có chức có quan hệ, bĩu môi một cái là bạn thân bại, danh liệt.

Rất ít người trong đám tín đồ ấy biết rằng chính giáo phái của mình cũng đang nao núng trước sức tấn công đầy ma lực của các nàng Linux trẻ trung và đang có những bước tiến để cải lão hoàn đồng, phẫu thuật thẩm mỹ cho bà lão của mình như một số post trong blog này đã viết.

Tương lai chắc chắn thuộc về bạn!!!

Phần mềm và thiết bị mạng router nguồn mở của Vyatta

Vyatta là hãng chuyên về phần mềm và thiết bị router nguồn mở. Phần mềm router nguồn mở Vyatta có các đặc điểm chính sau:

1. Tích hợp cả ba chức năng: router (dẫn đường), firewall (tường lửa) và VPN (mạng riêng ảo).
2. Có tỷ số giá/tốc độ tốt hơn các router 2821 và 7200 của Cisco. (Xem tại đây)
3. Là một giải pháp dẫn đường nguồn mở tin cậy và an toàn.
4. Có thể mở rộng mạng mà không cần nâng cấp phần cứng.
5. Hỗ trợ mạng 10GB/s.
6. Cân bằng tải cho các kết nối của mạng WAN
7. Hỗ trợ các chuẩn ảo hóa VRRP, IPSec VPN Clusterring, do đó có tính sẵn sàng cao (high avaibility).
8. … (xem thêm tại site của hãng).

Phần mềm router Vyatta có 3 dạng sử dụng: Community Edition (miễn phí), Professional Subscription (747USD/năm) và Enterprise Subscription (997USD/năm), rẻ hơn 75% so với Cisco. Phí tính cho hai dạng sau là phí hỗ trợ và đào tạo. Sau khi tải phần mềm về, cài nó lên một máy tính PC và cấu hình thành router. Tất nhiên là có thể tải mã nguồn về nhào nặn theo ý muốn (nếu đủ khả năng).

Ngoài phần mềm, Vyatta còn bán các router cài sẵn phần mềm (gọi là appliance) của hãng với giá bằng 1/4 của Cisco.

Xem thêm giới thiệu về open source router tại đây (tiếng Việt) và tại đây (tiếng Anh). Ngoài ra còn nhiều nguồn tin khác (hỏi cụ Gúc) trên Internet.

Bản thân Cisco cũng đưa ra một môi trường phát triển dựa trên Linux gọi là Cisco Application eXtensions Platform (AXP) dành cho các công ty khác phát triển các ứng dụng mở rộng cho router.

Giới thiệu chung về phần mềm Quản lý Doanh nghiệp (ERP) nguồn mở.

Bộ phần mềm Quản lý Doanh nghiệp ERP là gì

Một doanh nghiệp thường bao gồm nhiều bộ phận khác nhau hoạt động cho một mục tiêu chung: chế tạo, bán hàng, marketing, mua sắm vật tư, kế hoạch, quản lý kho, vận chuyển, phân phối, bảo trì,…

Thay cho các phần mềm riêng lẻ của từng bộ phận, bộ phần mềm Quản lý Doanh nghiệp (Enterprise Resource Planning - ERP, cũng còn gọi là Enterprise Management System) tích hợp tất cả các hoạt động nghiệp vụ của các bộ phận trên trong một hệ thống phần mềm chung chạy trên mạng. Mỗi bộ phận có mođun phần mềm nghiệp vụ riêng của mình nhưng trao đổi được dữ liệu cho nhau, thực hiện các quy trình nghiệp vụ theo các dòng công việc chung từ bộ phận nọ sang bộ phận kia như một thể thống nhất trên mạng máy tính.

Các chức năng chính của bộ phần mềm ERP:

• Quản lý Khách hàng và đơn đặt hàng (Customer and Order Management).
• Quản lý Mua sắm (Purchasing Control).
• Lập Kế hoạch sản xuất (Production Schedule).
• Lập và quản lý danh mục thành phẩm, bán thành phẩm (Ingredient List)
• Quản lý Kho (Inventory Management).
• Giao tiếp với hệ thống bảo trì, bảo hành (Interface with CMMS system)
• Báo cáo và Phân tích (Reporting and Analysis)
• Tích hợp với hệ thống Kế toán (Integration with Accounting System)
• Quản lý tiền lương (Payroll)
• Quản lý Nhân sự (Human Resources)

ERP lớn và phức tạp như vậy nên cũng khó đưa vào ứng dụng nhất. Khi ứng dụng, yêu cầu lớn nhất và phức tạp nhất là customize phần mềm theo đặc thù hoạt động của doanh nghiệp. Tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp luôn luôn thay đổi và do đó hệ ERP cũng phải thay đổi theo liên tục. Nếu dùng các hệ ERP lớn, hiện đại và tinh vi như Oracle E-Business Suite hoặc SAP thì việc thay đổi đó phải do các công ty chuyên ngành đảm nhiệm, khách hàng không làm chủ, kiểm soát được phần mềm. Các phần mềm này cũng lớn và đắt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ khó với tới được.

Vì vậy, trong một bài báo gần đây, tạp chí CIO dành cho các giám đốc thông tin cho rằng trong 3-5 năm tới đây, công nghệ phần mềm ERP nguồn mở sẽ là một trong những công nghệ mới nổi đáng chú ý nhất. Một bài báo khác của tạp chí ComputerWorld cũng cho biết các doanh nghiệp vừa có xu hướng chuyển sang dùng các hệ ERP nguồn mở.

Lý do? Khách hàng có thể làm chủ công nghệ và chủ động tùy biến theo ý mình, phù hợp với các đặc thù của doanh nghiệp và đáp ứng được các thay đổi, phát triển liên tục của doanh nghiệp.

Danh sách các bộ ERP cả nguồn mở và nguồn đóng có thể tham khảo tại đây. Dưới đây, ta xem qua một vài phần mềm nguồn mở ERP (Google search “open source erp”) để có khái niệm. Những phần mềm giới thiệu dưới đây chỉ để tham khảo. Người dùng phải tự tìm hiểu, dùng thử, lựa chọn theo danh sách giới thiệu ở trên hoặc search trên Internet.

Openbravo

Openbravo là bộ phần mềm ERP nguồn mở dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Có hai phiên bản: bản nguồn mở miễn phí (Community Edition) và bản thương mại (Network Edition, 10.000 ơrô một năm). Bản miễn phí có các công nghệ mới nhất nhưng không tin cậy, ổn định bằng bản thương mại và không có hỗ trợ chính thức của hãng.

Các chức năng chính như sau:

1- Quản lý dữ liệu tập trung (Master Data Management)

Dữ liệu sản phẩm, các bộ phận, danh mục vật tư, khách hàng, nhà cung cấp, nhân viên, v.v…

Mọi dữ liệu của công ty được quản lý tập trung, đảm bảo không thừa, không thiếu, không trùng lắp và cung cấp cho đúng người, đúng lúc cần thiết.

2- Quản lý mua sắm (Procurement Management)

Đơn giá, đơn hàng, phiếu nhận, hóa đơn, kế hoạch mua sắm và thanh toán, v.v…..

Openbravo xử lý toàn bộ thông tin của quá trình mua sắm một cách tập trung, thống nhất. Mỗi hồ sơ trong quá trình đó chứa các dữ liệu của hồ sơ trước, tránh nhầm lẫn do nhập dữ liệu nhiều lần. Do đó có thể lần theo từng hồ sơ theo thứ tự thời gian của quy trình mua sắm (phiếu đặt mua, phiếu nhận hàng, hóa đơn, thanh toán) và biết được tình trạng hiện tại (chờ giao hàng, đã nhận, đã xuất hóa đơn, v.v…). Bộ phận kế toán sẽ luôn có số liệu cập nhật và tin cậy.

3- Quản lý kho (Warehouse Management)

Các kho và khu vực trong kho, các lô hàng, serial number, nhãn, phiếu nhập và xuất kho, lưu chuyển giữa các kho,….

4- Quản lý dự án và dịch vụ (Project and Service Management)

Các dự án, các giai đoạn của dự án, các công việc, nguồn tài nguyên, ngân sách, chi phí, …..

5- Quản lý sản xuất (Production Management)

Bố trí chung nhà máy, các kế hoạch sản xuất, danh mục vật tư, báo cáo tiến độ, chi phí sản xuất, sự cố, v.v….

6- Quản lý bán hàng và khách hàng (Sales Management and Customer Relationship Management - CRM)

Biểu giá, lãi suất, đơn hàng, khối lượng, chiết khấu, vận chuyển, xuất hóa đơn, hoa hồng, …..

7- Quản lý tài chính (Financial Management)

Các tài khoản, ngân sách, thuế, tài khoản phải thu, phải trả, bảng cân đối, tài sản cố định, …..

8- Quản lý tình hình doanh nghiệp (Business Intelligence)

Các báo cáo chi tiết và tổng hợp, phân tích tình hình chung, các thông tin hỗ trợ quyết định cho lãnh đạo…

Compiere

1- Quản lý tình hình doanh nghiệp (Performance Management & Reporting)

Compiere có 4 dạng báo cáo khác nhau: báo cáo truy vấn, báo cáo tiêu chuẩn (dạng in ấn), báo cáo tài chính và báo cáo tình hình tài khoản. Có thể thiết lập và lấy báo cáo từ nhiều sơ đồ kế toán khác nhau. Có thể thiết lập các giai đoạn báo cáo khác nhau. Các số liệu báo cáo đều dựa trên một kho dữ liệu chung.

2- Quản lý mua sắm (Purchasing)

Các công đoạn của quá trình mua sắm đều được quản lý và tự động hóa ở mức tối đa có thể.

3- Quản lý vật tư (Materials Management)

Quản lý sản phẩm, biểu giá, phiếu nhập kho, xuất kho, vận chuyển, chi phí vật tư cho sản xuất, ….

4- Quản lý sản xuất (Manufacturing)

Lập kế hoạch và theo dõi sản xuất

5- Quản lý đơn hàng (Order Management)

Quản lý các công đoạn lập bảng chào giá, quản lý các đơn đặt hàng, xuất hóa đơn và thu tiền. Môđun này tích hợp chặt chẽ với quản lý vật tư và quản lý khách hàng.

6- Quản lý tài chính (Financial Management)

Chương trình kế toán nội bộ doanh nghiệp

7- Quản lý dự án (Projects)

Quản lý các dự án sản xuất, kinh doanh và các công việc trong doanh nghiệp

Song song và tích hợp với chương trình ERP là chương trình Quản lý Khách hàng (Customer Relationship Management - CRM). Chương trình này có 3 môđun là Quản lý bán hàng (Sales), Quản lý dịch vụ (Service) và Thương mại điện tử (eCommerce).

Compiere gồm 3 phiên bản: Community Edition (miễn phí), Standard Edition (25USD/1user/1năm) và Professional Edition (50USD/1user/1năm).

Sự bất đồng giữa cộng đồng nguồn mở và ban lãnh đạo công ty Compiere dẫn đến hình thành dự án nguồn mở Adempiere năm 2006, một nhánh tách ra từ Compiere. Đây là một dự án bao gồm cả ba hệ phần mềm Quản lý Doanh nghiệp (Enterprise Resource Planning), Quản lý Khách hàng (Customer Relationship Management) và Quản lý Hệ thống Cung cấp ( Supply Chain Management). Chi tiết xem thêm tại đây.

Giới thiệu về phần mềm nguồn đóng mySAP xem tại đây.

Các biến môi trường của x-unikey

Để x-unikey hoạt động được, có ba biến môi trường (environment variable) phải có giá trị đúng:

1. LANG=en_US.UTF-8 (hoặc vi_VN.UTF-8 tùy theo bản x-unikey đã build).
2. XMODIFIERS=@im=unikey
3. GTK_IM_MODULE=xim

Kiểm tra các biến này bằng cách gõ lệnh env hoặc các lệnh echo $LANG, echo $XMODIFIERS, echo $GTK_IM_MODULE trong terminal.
Nếu có biến có giá trị không đúng như trên, đặt lại bằng cách thêm các dòng sau:
export LANG=en_US.UTF-8 (hoặc vi_VN.UTF-8 tùy theo bản x-unikey đã build).
export XMODIFIERS=@im=unikey
export GTK_IM_MODULE=xim

vào file /etc/profile (chung cho mọi user) hoặc file /home/<username>/.bash_profile.

Tuy nhiên có điều hơi lạ về cú pháp các lệnh export trên. Có những trường hợp export XMODIFIERS=”@im=unikey” hoặc export GTK_IM_MODULE=”xim” (vế bên phải đặt trong dấu ngoặc kép) cho kết quả đúng: echo $XMODIFIERS cho kết quả là @im=unikey. Nhưng cũng có trường hợp kết quả lại là “@im=unikey” (vẫn trong dấu ngoặc kép) và khi đó x-unikey không gõ được. Phải bỏ dấu ngoặc kép trong lệnh export thì x-unikey mới chạy. Tóm lại là phải làm sao cho kết quả của các lệnh echo không có dấu ngoặc kép.
Ngoài ra, khi LANG=vi_VN.UTF-8 như một số bản x-unikey build sẵn quy định thì trước đó phải cài gói locales-vi.

Tiếng Việt trong Linux vẫn là điều rắc rối nhất khi cài một bản Linux mới!!!

Thi hack ba hệ điều hành lấy 20.000USD

Một cuộc thi hack máy tính mới đây được tổ chức. Ba chiếc notebook cài các hệ điều hành Windows Vista, Mac OS X và Ubuntu Linux với các bản vá lỗi mới nhất. Cuộc thi tiến hành trong ba ngày. Trong ngày đầu, người nào hack được máy nào sẽ được thưởng 20.000 USD và chiếc máy tính đó. Sang ngày thứ hai, giải thưởng rút xuống còn 10.000 USD + notebook và tới ngày thứ ba thì chỉ còn 5.000 USD. Luật chơi cũng nới lỏng dần: trong ngày đầu chỉ được tấn công hệ điều hành, sang ngày thứ hai được phép khai thác lỗi của các phần mềm tiêu chuẩn và tới ngày thứ ba thì được dùng mọi biện pháp có thể.

Máy đầu tiên bị hạ vào ngày thứ hai là MacBook Air chạy hệ điều hành Mac Leopard khi một lỗi trong trình duyệt Safari bị khai thác. Sang ngày thứ ba, đến lượt chiếc laptop Fujitsu U810 cài Windows Vista bị hạ khi các hacker khai thác một lỗi trong phần mềm Adobe Flash.

Hết thời hạn ba ngày, duy nhất chỉ còn chiếc Sony Vaio cài Ubuntu Linux là trụ vững được, chưa bị hack. Nếu cho thêm thời gian? Không ai biết được. Dù sao Linux cũng phần nào chứng minh được tiếng tăm an toàn của nó xưa nay.

Cuộc thi này nối tiếp cuộc thi năm ngoái chỉ nhằm hack hệ điều hành Mac OS X. Chi tiết xem thêm tại đây.

PCLinuxOS 2007: cài bộ gõ tiếng Việt x-unikey

Trong một post trước đây, tôi có trình bày cách cài x-unikey vào PCLinuxOS bằng cách dịch lại từ nguồn (configure, make, make install). Cách này cần phải cài trước một số phần mềm, thư viện phụ.

Mới đây, theo hướng dẫn trên vnlinux.org tôi tìm được file x-unikey xxx.rpm đã build sẵn cho bộ Linux Mandriva. Vì PCLinuxOS xây dựng trên nền Mandriva nên có thể dùng file này để cài bộ gõ x-unikey được. Cách làm như sau:

1- Tài file x-unikey-1.0.4-1mdv2007.1.i586.rpm từ Savefile hoặc Mediamax về.

2- Mở Synaptic Package Manager, search gói phần mềm locales-vi và cài.

3- Nhấn phím phải chuột vào file x-unikey vừa tải về, chọn Actions - Open Terminal Here để mở terminal tại thư mục đang chứa file đó, chạy lần lượt các lệnh sau:

$ su , nhập mật khẩu của root. (dấu $ là dấu nhắc lệnh của hệ thống).

$ rpm -ivh ./x-unikey-1.0.4-1mdv2007.1.i586.rpm (trước chữ x là dấu chấm rồi đến dấu sược trái)

4- Mở thư mục /etc, nhấn phím phải chuột vào file profile rồi chọn Actions - Edit as Root. Sau khi nhập mật khẩu của root, chương trình KWrite sẽ mở file profile. Thêm vào cuối file ba dòng sau (copy ba dòng đó ở đây rồi paste vào file cho nhanh):

export LANG=vi_VN.UTF-8
export GTK_IM_MODULE=xim
export XMODIFIERS=”@im=unikey”

Sau đó save rồi đóng file lại.

5- Mở thư mục Home của bạn, trên menu chọn View - Show Hidden Files. Mở thư mục ẩn .kde/Autostart. Nhấn phím phải chuột, chọn Create New - Link to Application rồi gõ unikey (không có chữ x) vào mục Command của tab Application để tạo link cho x-unikey tự khởi động.

6- Khởi động lại máy. Xong.

Còn một cách cài nữa đỡ phải gõ lệnh là mở Synaptic Package Manager, tìm cài phần mềm KPackage. Sau đó nhấn đúp chuột vào file x-unikey-1.0.4-1mdv2007.1.i586.rpm để cài bằng KPackage.

Bộ gõ x-unikey-1.0.4 dù cài bằng cách nào trong PCLinuxOS đều có một nhược điểm là thỉnh thoảng đang gõ lại bị mất tiếng Việt, phải nhấn Ctrl+Shift hai lần rồi mới gõ tiếp được.

Ba phiên bản phần mềm mới có tính đột phá sắp ra đời!

1- Ubuntu Hardy Heron 8.04: Ubuntu đã cam kết từ đầu là cứ 6 tháng lại có một phiên bản mới. Sau bản hiện nay 7.10 (tháng 10/2007), phiên bản tiếp theo là 8.04 tên mã là Hardy Heron (con diệc gan dạ) sẽ chào đời vào tháng sau 04/2008). Hiện đã có bản 8.04 beta. Đây là một phiên bản được chờ đón vì sẽ có nhiều thay đổi lớn:

• Xorg 7.3 trình điều khiển màn hình, bàn phím, chuột đời mới sẽ có tính năng tự cấu hình cao hơn trước. Hỗ trợ cắm nóng và chỉnh cấu hình on-the-fly. Có thêm một số driver mới. Hỗ trợ màn hình cảm ứng. Hỗ trợ chỉnh màn hình thứ hai linh hoạt hơn. Cho đến nay, chỉnh các thông số màn hình vẫn là điểm yếu của Linux so với Windows. Hy vọng là lần này sẽ có nhiều cải tiến.
• Môi trường đồ họa GNOME 2.22 (đối với Ubuntu) và KDE 4 (đối với Kubuntu). Riêng về giao diện đồ họa thì hiện Linux và Win ngang nhau: bóng bẩy, đẹp, có nhiều hiệu ứng 3D,… Nhưng ngược lại cũng đòi hỏi cấu hình máy cao. Kubuntu KDE4 chạy chậm hơn PCLinuxOS 2007 nhiều mà đồ họa cũng không đẹp hơn.
• Nâng cấp, thay đổi một loạt các phần mềm ứng dụng.
• Tích hợp tốt với môi trường mạng Active Directory của Windows nhờ phần mềm Likewise open.
• Cài đặt và gỡ bỏ trực tiếp trong Windows (như cài một phần mềm Windows, vào một thư mục của Windows) bằng phần mềm Wubi. Loại bỏ được các sai lầm theo kiểu cài cũ (tạo partition mới) có thể làm mất Windows và gây khó khăn ngần ngại cho người mới học Linux. Tính năng này được xem là một bước quan trọng góp phần phổ biến Linux cho người mới dùng.
• Chi tiết về Ubuntu xem thêm ở đây, Kubuntu: ở đây.

Tính từ hôm nay, còn 31 ngày nữa bản 8.04 sẽ chính thức ra đời.

2- Firefox 3: trình duyệt Firefox hiện đang là bản 2.0.0.12. Phiên bản tiếp theo Firefox 3 đã có đến bản beta 4 với nhiều thay đổi quan trọng:

• Dùng cơ cấu hiển thị web (Web rendering platform) phiên bản mới Gecko 1.9 với hơn 12.000 mục nâng cấp, sửa chữa.
• An toàn hơn khi duyệt web: kích vào một biểu tượng nhỏ trong thanh địa chỉ để xem thông tin về chủ nhân site và dạng bảo vệ an toàn của kết nối đến site đó. Các site đã biết như nguồn phát tán malware (virus,spyware, trojan,…) sẽ được cảnh báo khi bạn truy cập vào đó. Các site bị nghi là giả mạo (forgery) sẽ không cho hiện nội dung. Khi tải các file chạy sẽ thông báo cho chương trình antivirus để quét.
• Dễ sử dụng hơn: quản lý các password tiện hơn, dễ cài các add-on hơn, chương trình Download Manager cải tiến, có thể tiếp tục download sau khi ngừng (resume), zoom toàn bộ trang hoặc chỉ text và nhớ các thiết lập zoom, quản lý các tab thuận tiện hơn, resize được thanh địa chỉ và thanh search, tích hợp giao diện với Vista, Mac và Linux.
• Cá biệt hóa nhiều hơn: bookmark dễ hơn và quản lý tốt hơn, thanh địa chỉ cải tiến có chức năng auto-complete phong phú và dễ sử dụng hơn, tích hợp với các ứng dụng web,…
• Tích hợp các công nghệ mới để hiển thị web nhanh hơn và tốn ít bộ nhớ hơn.

Đối với những người dùng web như một môi trường làm việc, trình duyệt quan trọng không kém gì Office.
3- OpenOffice 3: bản OpenOffice hiện là 2.3, bản 2.4 sắp sửa phát hành và khoảng 160 ngày nữa là OpenOffice 3 sẽ ra đời. Ngay từ bây giờ có thể tải bản 3 đang hoàn thiện ví dụ tại đây về dùng thử. Một số tính năng mới:

• Xem được nhiều trang đồng thời: xem được nhiều trang với độ phóng (zoom) khác nhau, xem hai trang như sách.
• Hiển thị note (comment) ở bên lề. Tính năng này có trong MS Office nhưng chưa có trong OpenOffice 2.3.
• Hỗ trợ từ gốc (native) định dạng OpenXML của MS Office 2007 (docx, xlsx, pptx). Các bản OpenOffice 2.3, 2.4 cũng có thể đọc được định dạng này nhờ odf-converter-intergrator . Ngược lại, MS Office đọc được các file OpenDocument (odt, ods, odp) bằng odf-converter.
• Solver trong Calc để giải các bài toán quy hoạch tuyến tính. Bản OpenOffice 2.3 có thể cài thêm solver này như một extension tại đây.
• Tô màu trong suốt trong Calc thay cho cách tô màu đặc hiện nay.
• Tạo bảng trong Impress.
• Tăng tốc độ mở (hiện OpenOffice 2.3 mở chậm hơn MS Office nhiều).
• Insert cross-preference là các heading (như trong Word). Tính năng này hiện có trong OpenOffice 2.3 nhưng dùng cách kéo thả và phải insert toàn bộ heading.
• Nhiều người cùng soạn một bảng tính.
• Mở và edit được file PDF!

Nhưng có hai tính năng cũng cần lại chưa thấy có: tùy biến bullet, numberring và chia ngang màn hình (rất cần khi dịch văn bản).

Bản OpenOffice 2.4.0 với một số cải tiến có lẽ sẽ ra đời vào 27/3/2008!

PCLinuxOS: Chữa lỗi không vào được màn hình đồ họa

Cũng như trong (K)Ubuntu, cấu hình của màn hình (độ phân giải, driver,..), bàn phím và chuột của PCLinuxOS được lưu trong file /etc/X11/xorg.conf.

Nếu dùng PCLinuxOS Control Center chỉnh sửa cấu hình các thiết bị trên bị sai thì khi khởi động lại, máy sẽ không vào được màn hình đồ họa mà chỉ dừng lại ở dấu nhắc lệnh.

Khi đó có thể sửa nhanh như sau:

1- Tại dấu nhắc lệnh, gõ lệnh su rồi Enter.

2- Lời nhắc Password xuất hiện. Nhập password của root rồi Enter.

3- Gõ tiếp lệnh XFdrake –auto rồi Enter (chú ý trước chữ auto là hai dấu gạch ngang). Lệnh này sẽ tự động dò các thiết bị và lập lại file xorg.conf mới thay file xorg.conf bị hỏng.

4- Gõ tiếp lệnh startx để khởi động chế độ đồ họa.

Khi đã vào được màn hình đồ họa rồi, nếu độ phân giải màn hình vẫn chưa đúng có thể vào PCLinuxOS Control Center (Configure Your Computer) để sửa lại. Sau đó Log out ra màn hình lệnh, gõ lệnh reboot để khởi động lại máy như bình thường.

Ngoài cách trên, cũng có thể copy đè một file xorg.conf cũ còn tốt lên file xorg.conf bị hỏng như đã nêu trong một post trước với Kubuntu.

Muốn biết thêm về lệnh XFdrake (giống lệnh dpkg-reconfigure trong (K)Ubuntu), gõ XFdrake –help ở terminal.

Mobile phone và Linux

Một trong những điểm yếu của người mới dùng Linux là nếu cần dùng một tính năng gì, không thấy có phần mềm cài sẵn hoặc không biết tên phần mềm là vội kêu ầm lên: “Linux không làm được cái này”. Thực ra, tìm phần mềm nguồn mở đáp ứng một nhu cầu dễ hơn và thoải mái hơn Windows nhiều vì:

1- Chỉ cần biết cách tìm là có vô số phần mềm các cỡ đáp ứng ít hay nhiều nhu cầu đề ra.

2- Khi đã tìm được thì thoải mái cài đặt, thử nghiệm vì tất cả đều miễn phí.

Đây là một ví dụ.

Gõ tiếng Việt trong PCLinuxOS 2007

PCLinuxOS là một bản Linux mới nổi lên gần đây. Bài viết này tìm hiểu các cách gõ tiếng Việt bằng scim, xvnkb và x-unikey trong PCLinuxOS 2007.

Kết luận: dùng x-unikey là ổn nhất. Cách cài đặt nêu trong bài.

Kích hoạt các kho phần mềm Ubuntu, Kubuntu dành cho Việt nam

Hệ Linux Ubuntu (Kubuntu, Xubuntu, Edubuntu,…) có một hệ thống các kho phần mềm giống nhau rải rác khắp thế giới để tạo thuận lợi cho người dùng download nhanh từ kho gần nhất. Đây cũng là một ưu điểm chứng tỏ cách tổ chức bài bản của Ubuntu so với một số hệ Linux khác.

Trong quá trình cài Ubuntu, khi đạt khoảng 70%, chương trình cài bắt đầu tìm kiếm các kho để tải về bản cập nhật an ninh (security) mới nhất và sẽ thiết lập kho mặc định là kho gần nhất căn cứ vào địa chỉ IP của người cài. Vì vậy:

1- Ngay khi boot máy từ đĩa cài CD xong, hoặc là phải thiết lập kết nối Internet hoặc phải tắt hết kết nối đi (rút dây mạng LAN, tắt modem ADSL nếu máy có Wifi). Nếu không quá trình tìm kho sẽ diễn ra khá lâu mà cuối cùng vẫn xuất hiện thông báo là không tìm được, làm tăng thời gian cài. Khi đã tắt hết các kết nối, chương trình sẽ không tìm nữa.

2- Nếu tắt kết nối, khi cài xong thiết lập kết nối Internet rồi mở Adept Manager (với Kubuntu) hoặc Synaptic (với Ubuntu) ta sẽ thấy kho mặc định là Main Server.  Nhấn vào đó, chọn trong danh sách thả xuống mục Other sẽ xuất hiện cửa sổ có nút Find Best Server, nhưng thường nút này cũng không tìm được server for Vietnam.

3- Khi đó cần phải mở file sources.list bằng một trong các cách (dưới đây ví dụ làm với Kubuntu):

a/ Mở thư mục /etc/apt bằng Konqueror. Nhấn chuột phải vào file sources.list rồi chọn trong menu con Edit as Root. Sau khi nhập mật khẩu của admin, chương trình KWrite sẽ mở file source.list.

b/Vào KMenu -  Run Command, chạy lệnh kdesu    kwrite    /etc/apt/sources.list. Kết quả cũng như trên.

c/ Vào KMenu - System - Konsole. Trong terminal chạy lệnh   su  nano   /etc/apt/sources.list. Chương trình soạn thảo dạng text nano sẽ mở file sources.list.

Đọc file vừa mở, sẽ có những dòng như thế này:

 #Line commented out by installer because it failed to verify:
# deb http://vn.archive.ubuntu.com/ubuntu/ gutsy main restricted

Dòng thông báo bên trên cho biết kho bên dưới bị đánh dấu # (disable) vì chương trình cài không kiểm tra được. Dòng bên dưới là địa chỉ kho dành cho Việt nam (có chữ vn ở sau http). Xoá hết các dấu # để kích hoạt kho (enable). Chỉ cần kích hoạt một kho vn. Làm xong, save file lại rồi đóng chương trình. Với nano, save là Ctrl+o và đóng chương trình là Ctrl+x.

Quay lại Adept Manager, nhấn vào nút Fetch Updates để cập nhật lại danh sách phần mềm từ các kho. Khi cập nhật xong, vào Adept  - Manage Repositories mở màn hình Software Sources sẽ thấy mục Download from là Custom servers. Nhấn vào mũi tên bên phải, danh sách xổ xuống bây giờ có thêm mục Server for Vietnam, chọn mục đó. Nhấn lại nút Fetch Updates để cập nhật lại.

Ping thử thì kho này không đặt ở VN. Nhưng có lẽ vì số người truy cập ít nên tốc độ nhanh hơn là tải từ Main server.

Tin ngắn về một số phần mềm nguồn mở, linux

1- Phần mềm nhận dạng ký tự (OCR - Optical Character Recognition) là phần mềm dùng chuyển các văn bản scan vào máy tính dưới dạng ảnh thành dạng văn bản soạn thảo được. Có khoảng 5-6 phần mềm nguồn mở OCR được giới thiệu và hướng dẫn cài đặt tại đây.

2- Đối với người mới học Linux, việc cài Linux lên máy chung với Windows, phân chia partition là phần đáng ngại nhất, mặc dù các chương trình cài đặt hiện nay đã cải tiến rất nhiều và khá đơn giản. Để khắc phục tâm lý đó, bộ Ubuntu 8.04 sắp ra đời vào tháng 4/2008 có bộ cài đặt mới Wubi cho phép:

a/ Cài Ubuntu từ trong Windows với màn hình giao diện như cài một ứng dụng Windows (cho đĩa CD vào ổ, màn hình cài đặt sẽ xuất hiện trong Windows).

b/ Ubuntu sẽ được cài lên một thư mục trong Windows, không phải tạo partition, không sợ nhầm lẫn làm hỏng Windows.

c/ Sau khi cài, khởi động lại máy sẽ có boot menu xuất hiện cho phép chọn khởi động vào Ubuntu hoặc Windows.

Cách làm này sẽ góp phần rất lớn trong việc phổ biến Linux. Xem thông tin chi tiết và màn hình cài đặt tại đây. Hiện Ubuntu 8.04 đã có bản alpha5 có thể tải về tại đây.

3- Công ty Willow Garage đang triển khai một dự án chế tạo robot dùng phần mềm nguồn mở. Sắp tới, dự án sẽ được công khai cho mọi người tham gia.

4- Cryptmount là phần mềm dùng mã hoá bảo mật toàn bộ hệ thống file kể cả file swap. TrueCrypt là phần mềm mã hoá file và thư mục, partition, tạo ổ mã hoá theo chế độ on-the-fly (tự động mã, giải mã khi copy file vào, ra thư mục), chạy được trên Windows, Mac và Linux. Giao diện đồ hoạ mới có cho Ubuntu tại đây.

5- Giảm thời gian khởi động của Ubuntu và các ứng dụng bằng Preload.

6- Mới xuất hiện một bộ phần mềm truyền thông hợp nhất Unison chạy trên nền máy chủ Linux, máy trạm Windows cạnh tranh với bộ Exchange - Outlook. Unison kết hợp các máy chủ dịch vụ thư mục, mail, tổng đài điện thoại, tin nhắn, lịch công tác, sổ địa chỉ vào một máy chủ duy nhất. Hiện đang ở dạng beta, cho tải về miễn phí.

Phần mềm Linux máy chủ (update 7/3/08)

Lĩnh vực phát triển đầu tiên và cho đến nay vẫn mạnh nhất của phần mềm nguồn mở là phần mềm máy chủ. Các bài viết thuộc category “Vấn đề phần mềm nguồn mở” (nhấn vào từ này trong mục Phân loại ở cột bên phải blog) trong blog này đã giới thiệu các địa chỉ ứng dụng cụ thể (ví dụ xem bài “Tình hình ứng dụng phần mềm nguồn mở 2007“).

Bài này giới thiệu thông tin cụ thể về vài loại phần mềm Linux máy chủ nhằm giúp người đọc có khái niệm. Các phần mềm nêu dưới đây đều chạy trên máy chủ Linux, có thể nguồn mở hoặc đóng, miễn phí hoặc có phí.

1- Dịch vụ thư mục: giao thức truy cập thư mục LDAP ( Lightweight Directory Access Protocol) được thực hiện cụ thể bằng một loạt phần mềm. Microsoft Active Directory là dạng LDAP dành cho môi trường Windows. Các phần mềm Linux máy chủ LDAP gồm có:

• Apache Directory Server
• Fedora Directory Server
• IBM Tivoli Directory Server
• Novell eDirectory
• OpenDS
• OpenLDAP
• Oracle Internet Directory

Trong môi trường máy trạm hỗn hợp Windows, Linux, có thể cài máy chủ Samba + OpenLDAP dùng làm Domain Controller cho mạng, đồng thời là File server và Print server theo hướng dẫn ở đây. (trong hướng dẫn dùng hệ điều hành Ubuntu server nhưng có thể tham khảo để cài cho các hệ điều hành máy chủ Linux khác).

2- File server và Print server:  phần mềm máy chủ File server và Print server nổi tiếng nhất là Samba. Tham khảo cách dùng SUSE Linux làm file server ở đây, và đây. Dùng RedHat làm file server xem ở đây.

3- Trong họ các hệ Linux Ubuntu, có hệ điều hành máy chủ Ubuntu Server. Theo hướng dẫn tại đây, ta có thể cài thêm lên đó các phần mềm máy chủ:

• Web Server: Apache 2.2
• Database Server: MySQL 5.0
• Mail Server: Postfix
• DNS Server: BIND9
• FTP Server: proftpd
• POP3/IMAP: Courier-POP3/Courier-IMAP.
• Webalizer để theo dõi thống kê website.

Tất cả các phần mềm nêu trên đều là nguồn mở chạy trên Linux. Cần chú ý đây chỉ là một ví dụ. Tìm trong site www.howtoforge.com và trên Internet còn nhiều hướng dẫn khác nữa.

4- Các loại phần mềm theo dõi và quản lý mạng (Network monitoring and management) có khá nhiều. Phần mềm Hyperic HQ quản lý một loạt các loại phần mềm máy chủ: web servers, application servers, databases, operating systems, messaging servers, directory servers, virtualization, ….Một ví dụ cài Hyperic HQ xem tại đây. Tại đây hướng dẫn cách cài hệ quản lý mạng Nagios. Hãng ManageEngine cung cấp các phần mềm quản lý mạng WAN, Data Center, Desktop…. (search “linux network monitoring”). Các công cụ theo dõi băng thông mạng (bandwith) xem tại đây.

5- Các phần cứng và phần mềm nguồn mở Vyatta cung cấp giải pháp router, firewall và VPN thay thế Cisco.

6- Hệ thống máy chủ lưu trữ RAID mềm Linux (RAID Storage Server with Linux) có thể dùng thay các hệ lưu trữ mạng có các ổ RAID cứng hiện thời.

7- BackupPC là phần mềm nguồn mở dùng làm máy chủ Backup cho cả các máy Linux và Windows. Ngoài ra còn Amanda, Bacula, ….

8- Các máy chủ Linux hiện nay có một nhược điểm chung là dùng giao diện dòng lệnh để cài đặt và quản lý. Zero Touch Linux là hệ Linux dùng giao diện web cài và quản lý các Web server, Mail server, DNS server,
Domain Controler, File Server, Printer Server, Database server, DHCP server, Proxy servers, Firewall servers.

9- Web server nguồn mở Apache hiện vẫn giữ vị trí thống trị trong thị trường web server theo thông tin tại đây. Danh sách hàng chục loại Mail server xem