Tuyên truyền, phổ biến và hỗ trợ sử dụng phần mềm nguồn mở.

Vừa qua, tôi có tham dự hội thảo Phần mềm tự do nguồn mở tại Đại học Khoa học Tự nhiên Hà nội.

Cảm nhận chung đây là một buổi hội thảo tổ chức công phu, nội dung phong phú, có nhà tài trợ, v.v…. Trong bối cảnh hiện nay, tổ chức được như vậy là một cố gắng lớn, đáng khâm phục.

Ngồi nghe các báo cáo trong phòng và quan sát, lắng nghe các sinh viên tụ tập ngoài sảnh quanh các máy cài Linux, tôi có vài nhận xét và đề xuất dưới đây với tinh thần một “con nghiện nặng” PMNM muốn cho mọi việc được tốt hơn. (Trước đây bận rộn nên ít giao lưu, rất sorry!).

Sinh viên đúng là đối tượng có nhiều khả năng, hứng thú tiếp cận và làm chủ được PMNM nhất. Tuy nhiên, nghe các em trao đổi thì thấy thông tin rất thiếu, không có hướng dẫn và hoàn toàn tự phát.

Trừ một số ít người ưa khám phá, muốn cho mọi người hiểu và có hứng thú với PMNM, nên giới thiệu cho họ lần lượt các bước:

  1. PMNM đang được dùng ở những đâu trên thế giới, vào những việc gì?.
    Đây là bước quan trọng nhất. Bản thân tôi trước đây khi tìm hiểu được những việc này cũng cảm thấy ngạc nhiên và khi đã biết thì hứng thú, niềm tin vào tương lai của PMNM cũng tăng lên. Trên blog, những bài viết trả lời câu hỏi trên được tập hợp trong chuyên mục “Vấn đề PMNM”. Một người khác cũng say mê trong việc này là anh Lê Trung Nghĩa (blog.) Tuy nhiên, cần có tài liệu biên soạn cô đọng, dễ đọc hơn. Tuyên truyền nâng cao nhận thức là việc quan trọng nhất, việc đầu tiên phải làm. Trước đây, tôi làm việc này bằng cách thỉnh thoảng gửi mail tin tức ngắn gọn đến allusers. (“Phủ tổng thống Mỹ đang dùng PMNM” là ấn tượng rồi). Tuyên truyền đi từ gây ấn tượng-> hứng thú -> thử. Tôi nhắc lại bước tuyên truyền này rất quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ hoặc làm không đúng cách. Mở cho người lạ xem một bản Ubuntu hiệu quả sẽ không cao.
  2. PMNM là gì? Những đặc điểm cơ bản của nó và của cộng đồng nguồn mở. Đây là nơi đưa ra những gì một người bình thường muốn thử dùng PMNM nên biết. Vì vậy nội dung phải đơn giản, dễ hiểu, không cần câu nệ những từ ngữ chính xác, khó hiểu không cần thiết.
  3. Demo một số bản Linux. Các bản Linux cài demo tại hội thảo vừa qua còn đơn điệu, sơ sài, không hấp dẫn được người mới. Cách cài các bản demo này không khó, nhưng phải chuẩn bị cẩn thận hơn. Ví dụ: có những bản đẹp, nhiều hiệu ứng 3D cài sẵn, có bản đơn giản nhưng thực dụng, có bản nhanh cho máy yếu, có khả năng thay đổi các loại desktop khi log in, có những văn bản, bảng tính, trình diễn đẹp, phức tạp mở sẵn, v.v…..
  4. Khuyến khích dùng thử. Phát động phong trào “Một hệ điều hành thứ 2, không virus”, cài song song với Windows, chỉ mất 5-10GB ổ cứng. Những việc gì hay dính virus thì khuyên làm trên Linux, có lẽ nhiều người sẽ chấp nhận được vì không phải học hành gì nhiều. Tuy nhiên về phía các fan của Linux thì điều này không đơn giản. Bản dùng thử nên là bản đã được remix trước, cài đặt đơn giản tối đa (ví dụ: có sẵn bộ gõ và các font unicode). Và đặc biệt phải có tài liệu hướng dẫn cài đặt, sử dụng thật dễ hiểu đi kèm, có sự hỗ trợ lâu dài một cách có tổ chức. (Trước đây, ở cơ quan, tôi còn khuyến khích bằng chiêu: dùng Linux thì cho đổi màn hình CRT sang LCD!).
  5. .. còn nhiều vấn đề nữa.

Sau khi chuẩn bị được những việc trên, một đợt “lưu diễn” về PMNM quanh các trường đại học chắc chắn sẽ có kết quả tốt.

Tổ chức đứng ra làm nhiệm vụ “bình dân học vụ”, “xóa mù chữ” về PMNM như trên tốt nhất là bộ phận nào đang chịu trách nhiệm về PMNM của bộ Thông tin Truyền thông phối hợp với sự tham gia tự nguyện của cộng đồng nguồn mở trong cả nước.

Nếu bộ không chịu làm hoặc phải trình bẩm phức tạp, câu lạc bộ PMNM sắp thành lập có thể gánh vác nhiệm vụ này nhưng sẽ khó khăn hơn.

Và cũng không cần chờ đến các cấp vĩ mô, từng trường đại học, thậm chí từng khoa, tùy theo nhận thức và quyết tâm cũng có thể đứng ra tự làm. Tôi tin rằng cộng đồng nguồn mở sẽ sẵn sàng đóng góp theo đúng tinh thần của phong trào tức là chia sẻ vô tư, vì một niềm say mê chung.

11 thoughts on “Tuyên truyền, phổ biến và hỗ trợ sử dụng phần mềm nguồn mở.

  1. hay bác nói chí phải, người việt nam thích dọn sằng không à toàn dùng win nên trình độ it kém các nước là phải

  2. Thêm vài ý tưởng:

    Bộ GDĐT;
    – đưa chương trình giảng dạy PMNM vào cấp học cơ sở, phổ thông từ cơ bản đến nâng cao (sử dụng open-libreoffice, các lập trình, ứng dụng nguồn mở).

    – tổ chức các cuộc thi phát triển ứng dụng cho giáo dục cho các cấp.

    – các trường, cơ sở giáo dục lập nhóm ứng dụng, phát triển PMNM cho cơ sở của mình. Các nhóm này lập thành cộng đồng nguồn mở tiên phong để cùng phát triển, chia sẻ tài nguyên, phần mềm giáo dục.

    Bộ TTTT:
    – yêu cầu các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương cử người chuyên trách đưa PMNM ứng dụng vào cơ quan mình.

    – tương tự, những người này lập thành cộng đồng nguồn mở cấp quốc gia để cùng chia sẻ kinh nghiệm, tài nguyên, phát triển phần mềm ứng dụng cho cơ quan nhà nước.

    Cám ơn bác zxc232 đã tạo cái kênh này để tôi cũng được chia sẻ cơn nghiện PMNM.

  3. Đúc chùa được mấy quả chuông
    Bàn đem đi đấm tròn vuông thế nào
    Chuông khiêng quanh quẩn ngô lào
    Dậm chân chết dí kẹt vào . . . “quạch huy”

  4. Hôm đấy mình cũng có tham gia, xem để tìm hiểu thôi chứ mình chỉ là người dùng Linux ở dạng mà mọi người vẫn gọi là End user!😀
    Cho mình hỏi một vấn đề không liên quan : ZXC có phải là skill làm nên tên tuổi NeverMore không? :”D

  5. Thay đổi nhận thức/thói quen/định kiến là cả một quá trình dài, đôi khi là rất rất rất dài. Ví dụ như ta chuyển từ nghiện thuốc lá sang nghiện … kẹo Bimin cai thuốc chẳng hạn, không thể một sớm một chiều mà được🙂

    • Định kiến thì đúng như nghiện thuốc. Thói quen thì nếu có lợi, thay cũng không khó (từ chung thủy sang cặp bồ chẳng hạn!).
      Còn nhận thức thì dễ thay đổi dưới áp lực của thông tin. Hình như Gơ ben, bộ trưởng tuyên truyền của Hitle có câu nói nổi tiếng: “Sự thật là điều không có thật, được nhắc đi nhắc lại nhiều lần”.
      Hồi tin học còn chập chững ở VN, tôi (một kẻ vô danh tiểu tốt) cũng có câu nói (tự cho) là nổi tiếng: “Nếu lãnh đạo không hiểu gì về tác dụng của tin học, đó là lỗi của phòng máy tính!” Hồi đó không phải ai cũng hiểu và sùng bái tin học như bây giờ đâu.
      Bây giờ cũng vậy. Nếu mọi người nhận thức kém về FOSS, đó là lỗi tại chúng ta.

  6. Xin gửi ZXC323:

    1. Trước em có xem vô tuyến nói nhiều về Phạm Xuân Ẩn, có vẻ hồi đó máy tính chưa tiện lợi như bây giờ nên không thể có ZXC232 đành đặt một cái biệt danh khác, khó nhớ và khó hiểu hơn🙂

    2. Em đồng ý (cái này tại VietLUG em mới học được, đó là đơn giản gõ +1): trước hay giờ lãnh đạo không rõ về CNTT thì đó là lỗi tại phòng CNTT, còn giờ mọi người chưa hiểu rõ về FOSS thì đó là lỗi tại chúng ta (người đọc bài tại địa chỉ này). Hồi lâu rồi do bận việc nên chưa phân công rõ được trách nhiệm từng người, giờ chỉ còn vài ngày nữa là qua 2012, mỗi người có nên tìm thấy trách nhiệm của mình trước khi việc ‘Lãnh đạo nhận trách nhiệm cao nhất …’ (gì đó dài quá em không nhớ hết).

    Theo FOSS được vài tháng, giờ em khá ‘tự hào bản thân’ khi ra gặp anh em nói ‘khỏi cần dùng đồ .. không phải của mình nữa’ (em theo VietSoftware.com nên dùng Asianux.vn – ‘bà con thân thuộc’ – nhánh của Ubuntu). Cũng từng đùa với 1 bạn là người Đức ‘tao biết Nigeria không thể trở thành Nhật Bản qua 1 đêm, tương tự như VN với Đức: cần vài chục năm. Tuy nhiên Việt Nam có thể ‘sánh vai’ với Đức chỉ trong 1 vài năm nếu tụi tao chấp nhận dùng FOSS, về lĩnh vực phần mềm Bản quyền’.

    Trân trọng,
    – Lưu Văn Hậu
    The Asianux.vn

  7. Tôi có anh đồng nghiệp (kỹ sư điện) muốn mon men qua Linux, sau khi được tôi chỉ cho vài trang blog, web để đọc thử thì anh ấy không hứng thú nữa, nói là hơi rắc rối. PLC thì anh ấy nghiên cứu ngon lành nhưng bash của Linux thì lại không muốn bận tâm. ^^

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s