Lãng mạn cách mạng nguồn mở

Data.gov goes open source, first step in government being afraid of the people.

By Ray Walters on December 6, 2011 at 5:32 pm (link gốc)

(Lời người dịch: Có lẽ do tiếp cận được nhiều thông tin, biết cách sử dụng các công cụ nên một trong những bệnh nghề nghiệp mà dân IT hiện nay hay mắc là nói nhiều, bản thân tôi cũng bị! Tích vào nhiều mà không phát ra được thì tẩu hỏa nhập ma như chơi. Mà nói dài, nói dai thì thành ra nói dại. Căn cứ theo bài viết này, ta có thể thấy 3 trường hợp tiêu biểu:

  • Nguyễn Anh Tuấn xuất thân từ IT tỉnh lẻ, thích nói đến mức xây dựng hẵn một tờ báo điện tử thuộc loại lớn nhất và đáng đọc nhất Việt nam để nói. Và nói quá đà đến mức bật bãi sang tận Mỹ.
  • Việt Hùng từ làm IT nói giỏi đến mức nhảy lên làm trưởng ban biên tập báo Tiền phong online, đè đầu dân nói chuyên nghiệp là các nhà báo. Vừa rồi chắc cũng hú vía với vụ Phan Hải Bình.
  • Hiệu Minh là dân IT nòi, nhà báo nghiệp dư kiêm blogger tên tuổi. Blog của anh là một trong những cái tôi thích đọc.Tay này khôn hơn, lại đang ở Mỹ nên chưa thấy bị làm sao.

Xa hơn nữa còn 3 anh IT: Nguyễn Tiến Trung, Trần Huỳnh Duy Thức và Lê Thăng Long, nói nhiều đến mức ra tòa lĩnh án.

Mới đây, lại có 3 người nói đến mức “vi phạm pháp luật trong lĩnh vực công nghệ thông tin’, bị phạt 260 triệu đồng!

Tóm lại IT là một nghề nguy hiểm, dễ trở thành “đối tượng cách mạng” như chơi! Điều này cũng bình thường thôi. Khi một công cụ khoa học kỹ thuật phát triển cực thịnh, nó được khai thác tối đa. Tôi có đọc ở đâu đó nói rằng khi nền công nghiệp ô tô ở Mỹ lên đỉnh cao, hình thành nền ‘văn hóa ô tô’, đã có điều tra xã hội học kết luận rằng đa số thiếu nữ Mỹ lần đầu tiên làm “chuyện ấy” trên ô tô!

Thành thạo một công cụ hiện đại, tiếp cận nhiều thông tin cũng làm cho dân IT có ít nhiều hoang tưởng, mơ mộng, “lãng mạn cách mạng” theo kiểu “Chí làm trai, gõ phím bình thiên hạ. Phận anh hùng, kích chuột định giang san”. Tác phẩm “Thế giới phẳng” của Friedman là tiêu biểu cho tinh thần lãng mạn đó.

Nhưng hiện nay, công cụ IT thực sự là đáng sợ. Vụ Wikileaks, sâu Stuxnet , vụ tấn công báo VietnamNet, … cho thấy cái mơ mộng, lãng mạn nói trên không phải không có cơ sở. Chính phủ Mỹ gần đây đã phải lập một thứ đại loại như “Bộ Tư lệnh chiến tranh trên không gian mạng” để đối phó với điều đó.

Trên blog này cũng đã có nhiều bài giới thiệu về tình hình ứng dụng phần mềm nguồn mở trong chính phủ Mỹ, quân đội Mỹ, thậm chí cả CIA (search những từ tương ứng). Nhưng lần đầu tiên tôi thấy có một người đẩy tinh thần “lãng mạn cách mạng nguồn mở” lên cao đến mức coi nó như một thứ vũ khí có thể kiểm soát được chính phủ Mỹ, chấm dứt tham nhũng và “bắt đầu một cuộc cách mạng thông tin mới”  như bài lược dịch xin giới thiệu cùng bạn đọc dưới đây.

Bỏ qua một bên cái tinh thần lãng mạn hơi quá đà ấy, có thể thấy chính phủ Mỹ tham gia vào phong trào PMNM bằng những bước đi rất cụ thể và thực tiễn, không phải chỉ trên đường lối, chỉ thị chung chung. Đó là một điều đáng mừng, hy vọng rằng các chính phủ khác cũng noi theo.).

Dù bạn có bỏ phiếu bầu cho Tổng thống Obama hay không, cũng không thể phủ nhận rằng ông đã có một bước đi thông minh khi đưa chính phủ Mỹ gia nhập hoàn toàn vào kỷ nguyên thông tin. Quyết định hành pháp đầu tiên mà ông ký là thành lập một cổng thông tin mới Data.gov trên Internet, cho phép cư dân mạng truy cập đến những thông tin mà luật Tự do Thông tin (the Freedom of Information act) quy định. Trước đó, truy cập đến những thông tin đó khó khăn vì người dân phải nhảy qua những hàng rào quan liêu để có được thông tin mà họ cần. Xuất hiện đầy đủ trên mạng vào năm 2009, Data.gov cho phép cư dân mạng biết hàng loạt thông tin kiểu như ai đã đến thăm Nhà Trắng, và có thể xem các số liệu dưới nhiều dạng đồ thị trực quan khác nhau. Bộ công cụ đó cho phép công dân Mỹ dễ dàng hơn nhiều trong việc buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm về các hành động của chính phủ.

Với thành công của Data.gov hỗ trợ, Obama có thể tiến lên thành lập Liên minh Chính phủ mở (the Open Government Partnership – OGP), một tổ hợp 46 nước đồng ý tạo nên những công cụ để các chính phủ trên toàn cầu tạo điều kiện thuận lợi cho 3 việc: minh bạch trong các công việc của chính phủ, mức độ cam kết với công dân cao hơn và mức độ quy trách nhiệm tốt hơn để chấm dứt tham nhũng. Một nhiệm vụ rất nặng nề yêu cầu nhiều thứ hơn là một cuộc họp báo và các cam kết bằng văn bản. Nói là làm, Obama đã ra lệnh công bố mã nguồn của Data.gov trở thành mã nguồn mở, cho phép mọi chính phủ, mọi tổ chức, mọi cá nhân có thể tải nó về sử dụng.

Đó là bước quan trọng đầu tiên để mọi công dân có thể kiểm soát chính phủ của họ. Trích từ tác phẩm V for Vendetta: “Công dân không nên sợ chính phủ cuả họ, chính phủ nên sợ dân”. Thông tin là một vũ khí hùng mạnh đang làm cho điều đó xảy ra, và là vũ khí tốt hơn là dùng quân sự để tấn công các pháo đài tư bản khi dân chúng đã chịu đủ sự bạo ngược trong đời. Thay vì giúp các nước ngoài bằng tiền và binh lính, <với những việc làm trên> Obama đã thể hiện cho thế giới thấy một chính sách khác hẳn những người tiền nhiệm. Hình như ông hiểu rằng để sự thay đổi thực sự diễn ra trên thế giới như các cuộc biểu tình kiểu Occupy yêu cầu, ném tiền vào nơi có vấn đề không phải là một giải pháp.

Mã nguồn hiện có trên site GitHub (công bố 1/11/2011, mới ở dạng alpha), cổng thông tin Data.gov cho phép mọi người tạo các đồ thị dữ liệu như hình trên. Nó cho biết số người đến thăm Nhà Trắng, nơi họ đến và số người tham gia các cuộc mít ting. Khả năng tìm kiếm và hiển thị là vô hạn vì bạn có thể thay đổi các biến để điều khiển việc hiển thị theo ý muốn. … Một điểm then chốt là Data.gov được xây dựng trên nền Drupal, một hệ phần mềm quản lý nội dung (Content Management System) nguồn mở. Điều đó cho phép bất kỳ ai cũng có thể tạo nên các phần mềm ứng dụng, tính năng bổ xung (plug-ins) riêng để khai thác các dữ liệu chứa trong Data.gov. Bằng cách tham gia phát triển phần mềm mà chính phủ đang dùng, các công dân có thể nắm chắc được điều gì đang xảy ra. (Cái cổng thông tin chinh phủ chinhphu.vn của chúng ta không biết dựa trên platform nào? Microsoft? – ND)

Việc mở mã nguồn của cổng thông tin này nên được xem như việc bắt đầu một cuộc cách mạng thông tin. Cuộc đấu tranh để dành quyền truy cập đã thắng, cuộc chiến tiếp theo là đảm bảo rằng thông tin đưa ra cho công chúng là chính xác, đầy đủ và không thiên lệch.

Hãy nhớ, hãy nhớ ngày 20/9/2011 (ngày có lệnh công bố mã nguồn của Data.gov), ngày bắt đầu của một cuộc cách mạng thông tin mới.

Advertisements

4 thoughts on “Lãng mạn cách mạng nguồn mở

  1. Đọc bài này xong sẽ có người cười: haha.
    Sẽ có người khóc: huhu.
    Nhưng cũng sẽ có người ngậm miệng.

    Ngậm miệng mới ăn tiền.

    • Nhưng lại cũng có ông cười haha thành tiếng trước, rồi liền sau đó thì khóc huhu ra tiếng, sau cùng mới ngậm miệng … im tiếng. Có ăn tiền hay không thì không biết 🙂

  2. Một bài viết lí thú và sẽ bổ ích hơn nếu đính chính lại Drupal là một hệ quản trị nội dung (Content Management System, chứ không phải Contact…)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s