Trả lời một bài báo

Một “chuyên gia Linux Việt kiều” vừa phê phán tôi trên VnExpress. Đây là câu trả lời của tôi.

Các nhà sản xuất máy tính thúc dục các nhà sản xuất thiết bị tạo sản phẩm tương thích Linux

By Steven J. Vaughan-Nichols on May 02, 2008 (7:00:00 PM)

Lược dịch Zxc232

Trong nhiều năm, các nhà sản xuất linh kiện và thiết bị ngoại vi máy tính không thèm biết đến thị trường máy tính cá nhân Linux. Họ cho rằng thị trường đó quá nhỏ, không đáng quan tâm. Tình hình nay đã thay đổi. Tại cuộc họp của Linux Foundation tháng 4/2008 tại Austin, Texas, các nhà sản xuất máy tính cá nhân lớn ASUS, Dell, Hewlett-Parkard và Lenovo nói rằng họ sẽ yêu cầu các nhà sản xuất OEM chipset, linh kiện và thiết bị ngoại vi cung cấp các sản phẩm phần cứng tương thích Linux. (OEM, original equipment manufacturers- nhà sản xuất thiết bị gốc).

Khi người dùng Linux yêu cầu thì là một chuyện. Nhưng khi các công ty nhiều tỷ đôla yêu cầu thì lại là một chuyện khác hoàn toàn. Đó là một đơn hàng mà các nhà sản xuất OEM không thể từ chối.

Nói một cách chính xác, các công ty sản xuất máy tính tuyên bố trong cuộc họp nói trên rằng họ sẽ đưa vào trong đơn đặt hàng yêu cầu “rất mong muốn” có các driver nguồn mở đi kèm thiết bị. Một số nhà sản xuất máy tính nói họ sẽ còn đi xa hơn. Trong vòng sau của các hợp đồng OEM, họ sẽ yêu cầu các nhà sản xuất OEM giao thiết bị cùng với Linux driver hoặc API (application programming interfaces) mở để có thể dễ dàng xây dựng Linux driver.

Một số công ty như VIA Technologies, nhà sản xuất bo mạch chủ và chip không cần đợi yêu cầu trên của các nhà sản xuất PC. VIA đã tuyên bố tại cuộc họp rằng họ sẽ nguồn mở hóa tất cả các sản phẩm của họ. Timothy Chen, trợ lý đặc biệt của chủ tịch VIA, nói “VIA chưa nguồn mở hóa nhiều, đó là một việc khá khó khăn, nhưng đến cuối tháng này, các bạn sẽ thấy chúng tôi nguồn mở hóa.”

VIA đã giữ lời hứa. Ngày 30/4/2008, VIA đã mở site VIA Linux Portal Web cho công chúng. Như món quà đầu tiên, VIA đã công bố các driver mã máy của chipset đồ họa VIA CN896 digital media IGP cho các hệ Linux Ubuntu 8.04 và SUSE Linux Enterprise Desktop 10SP1. Công ty sẽ công bố tài liệu kỹ thuật và mã nguồn driver trong các tuần tới cùng với một forum chính thức và công cụ theo dõi lỗi (bug tracking). VIA dự kiến sẽ đưa ra một lịch công bố các phiên bản driver cố định sao cho các driver của họ đồng bộ với các phiên bản nhân Linux của các bộ Linux chủ yếu.

Các nguồn tin thân cận với các nhà sản xuất chip Wi-Fi cho biết họ tối thiểu cũng sẽ cung cấp các driver Linux dạng mã máy của chip. Các nhà lãnh đạo hai công ty Atheros Communications và Broadcom Corp. đã nói trong chỗ riêng tư rằng họ dự kiến thay đổi cách hỗ trợ Linux. Có sự thay đổi đó vừa do các nhà sản xuất máy tính lớn hỗ trợ Linux và do sự hỗ trợ Linux của chip Wi-Fi Intel đã bắt đầu ảnh hưởng tới thị trường của họ.

Cũng đáng chú ý là Luis R. Rodriguez, lãnh đạo dự án driver nguồn mở Atheros ath5K bằng kỹ thuật reverse-engineering đã tuyên bố hôm 15/4 rằng Atheros đã thuê ông như kỹ sư phần mềm toàn thời gian với nhiệm vụ làm cho mỗi thiết bị của Atheros được hỗ trợ trong nhân Linux.

Nếu khuynh hướng trên tiếp tục, sẽ đến ngày người dùng Linux có thể yên tâm rằng mọi thiết bị họ mua đều hỗ trợ Linux.

(Ghi chú:

• reverse-engineering: do các nhà sản xuất giữ kín hồ sơ kỹ thuật và mã nguồn driver nên các nhà lập trình nguồn mở phải dùng các kỹ thuật đo lường và phần mềm để suy đoán ngược cách hoạt động của thiết bị và từ đó viết ra các driver nguồn mở. Tất nhiên là không thể tốt bằng driver của chính hãng nhưng cũng dùng được. Ví dụ điển hình là các driver nguồn mở card màn hình NVIDIA và ATI.
• các thông tin trên là mới nhất. Nhưng các nhà sản xuất OEM cũng đã làm điều đó trước đây rồi. Ví dụ: các site Linux driver cho chip đồ họa và chip Wi-Fi của Intel tại đây và tại đây -NVIDIA và ATI đều đã có Linux driver, máy in HP cũng vậy, v.v… Tất nhiên Linux driver chưa thể phổ biến được như Win driver nhưng xu thế là không phải bàn cãi- ND)

P/s: trong tin học, cập nhật là chuyện sống còn. Với Linux lại càng sống còn hơn. Đem kinh nghiệm với Ubuntu 6.04 để bàn bây giờ đã là chuyện buồn cười rồi.

Phần mềm và thiết bị mạng router nguồn mở của Vyatta

Vyatta là hãng chuyên về phần mềm và thiết bị router nguồn mở. Phần mềm router nguồn mở Vyatta có các đặc điểm chính sau:

1. Tích hợp cả ba chức năng: router (dẫn đường), firewall (tường lửa) và VPN (mạng riêng ảo).
2. Có tỷ số giá/tốc độ tốt hơn các router 2821 và 7200 của Cisco. (Xem tại đây)
3. Là một giải pháp dẫn đường nguồn mở tin cậy và an toàn.
4. Có thể mở rộng mạng mà không cần nâng cấp phần cứng.
5. Hỗ trợ mạng 10GB/s.
6. Cân bằng tải cho các kết nối của mạng WAN
7. Hỗ trợ các chuẩn ảo hóa VRRP, IPSec VPN Clusterring, do đó có tính sẵn sàng cao (high avaibility).
8. … (xem thêm tại site của hãng).

Phần mềm router Vyatta có 3 dạng sử dụng: Community Edition (miễn phí), Professional Subscription (747USD/năm) và Enterprise Subscription (997USD/năm), rẻ hơn 75% so với Cisco. Phí tính cho hai dạng sau là phí hỗ trợ và đào tạo. Sau khi tải phần mềm về, cài nó lên một máy tính PC và cấu hình thành router. Tất nhiên là có thể tải mã nguồn về nhào nặn theo ý muốn (nếu đủ khả năng).

Ngoài phần mềm, Vyatta còn bán các router cài sẵn phần mềm (gọi là appliance) của hãng với giá bằng 1/4 của Cisco.

Xem thêm giới thiệu về open source router tại đây (tiếng Việt) và tại đây (tiếng Anh). Ngoài ra còn nhiều nguồn tin khác (hỏi cụ Gúc) trên Internet.

Bản thân Cisco cũng đưa ra một môi trường phát triển dựa trên Linux gọi là Cisco Application eXtensions Platform (AXP) dành cho các công ty khác phát triển các ứng dụng mở rộng cho router.

Giới thiệu chung về phần mềm Quản lý Doanh nghiệp (ERP) nguồn mở.

Bộ phần mềm Quản lý Doanh nghiệp ERP là gì

Một doanh nghiệp thường bao gồm nhiều bộ phận khác nhau hoạt động cho một mục tiêu chung: chế tạo, bán hàng, marketing, mua sắm vật tư, kế hoạch, quản lý kho, vận chuyển, phân phối, bảo trì,…

Thay cho các phần mềm riêng lẻ của từng bộ phận, bộ phần mềm Quản lý Doanh nghiệp (Enterprise Resource Planning - ERP, cũng còn gọi là Enterprise Management System) tích hợp tất cả các hoạt động nghiệp vụ của các bộ phận trên trong một hệ thống phần mềm chung chạy trên mạng. Mỗi bộ phận có mođun phần mềm nghiệp vụ riêng của mình nhưng trao đổi được dữ liệu cho nhau, thực hiện các quy trình nghiệp vụ theo các dòng công việc chung từ bộ phận nọ sang bộ phận kia như một thể thống nhất trên mạng máy tính.

Các chức năng chính của bộ phần mềm ERP:

• Quản lý Khách hàng và đơn đặt hàng (Customer and Order Management).
• Quản lý Mua sắm (Purchasing Control).
• Lập Kế hoạch sản xuất (Production Schedule).
• Lập và quản lý danh mục thành phẩm, bán thành phẩm (Ingredient List)
• Quản lý Kho (Inventory Management).
• Giao tiếp với hệ thống bảo trì, bảo hành (Interface with CMMS system)
• Báo cáo và Phân tích (Reporting and Analysis)
• Tích hợp với hệ thống Kế toán (Integration with Accounting System)
• Quản lý tiền lương (Payroll)
• Quản lý Nhân sự (Human Resources)

ERP lớn và phức tạp như vậy nên cũng khó đưa vào ứng dụng nhất. Khi ứng dụng, yêu cầu lớn nhất và phức tạp nhất là customize phần mềm theo đặc thù hoạt động của doanh nghiệp. Tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp luôn luôn thay đổi và do đó hệ ERP cũng phải thay đổi theo liên tục. Nếu dùng các hệ ERP lớn, hiện đại và tinh vi như Oracle E-Business Suite hoặc SAP thì việc thay đổi đó phải do các công ty chuyên ngành đảm nhiệm, khách hàng không làm chủ, kiểm soát được phần mềm. Các phần mềm này cũng lớn và đắt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ khó với tới được.

Vì vậy, trong một bài báo gần đây, tạp chí CIO dành cho các giám đốc thông tin cho rằng trong 3-5 năm tới đây, công nghệ phần mềm ERP nguồn mở sẽ là một trong những công nghệ mới nổi đáng chú ý nhất. Một bài báo khác của tạp chí ComputerWorld cũng cho biết các doanh nghiệp vừa có xu hướng chuyển sang dùng các hệ ERP nguồn mở.

Lý do? Khách hàng có thể làm chủ công nghệ và chủ động tùy biến theo ý mình, phù hợp với các đặc thù của doanh nghiệp và đáp ứng được các thay đổi, phát triển liên tục của doanh nghiệp.

Danh sách các bộ ERP cả nguồn mở và nguồn đóng có thể tham khảo tại đây. Dưới đây, ta xem qua một vài phần mềm nguồn mở ERP (Google search “open source erp”) để có khái niệm. Những phần mềm giới thiệu dưới đây chỉ để tham khảo. Người dùng phải tự tìm hiểu, dùng thử, lựa chọn theo danh sách giới thiệu ở trên hoặc search trên Internet.

Openbravo

Openbravo là bộ phần mềm ERP nguồn mở dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Có hai phiên bản: bản nguồn mở miễn phí (Community Edition) và bản thương mại (Network Edition, 10.000 ơrô một năm). Bản miễn phí có các công nghệ mới nhất nhưng không tin cậy, ổn định bằng bản thương mại và không có hỗ trợ chính thức của hãng.

Các chức năng chính như sau:

1- Quản lý dữ liệu tập trung (Master Data Management)

Dữ liệu sản phẩm, các bộ phận, danh mục vật tư, khách hàng, nhà cung cấp, nhân viên, v.v…

Mọi dữ liệu của công ty được quản lý tập trung, đảm bảo không thừa, không thiếu, không trùng lắp và cung cấp cho đúng người, đúng lúc cần thiết.

2- Quản lý mua sắm (Procurement Management)

Đơn giá, đơn hàng, phiếu nhận, hóa đơn, kế hoạch mua sắm và thanh toán, v.v…..

Openbravo xử lý toàn bộ thông tin của quá trình mua sắm một cách tập trung, thống nhất. Mỗi hồ sơ trong quá trình đó chứa các dữ liệu của hồ sơ trước, tránh nhầm lẫn do nhập dữ liệu nhiều lần. Do đó có thể lần theo từng hồ sơ theo thứ tự thời gian của quy trình mua sắm (phiếu đặt mua, phiếu nhận hàng, hóa đơn, thanh toán) và biết được tình trạng hiện tại (chờ giao hàng, đã nhận, đã xuất hóa đơn, v.v…). Bộ phận kế toán sẽ luôn có số liệu cập nhật và tin cậy.

3- Quản lý kho (Warehouse Management)

Các kho và khu vực trong kho, các lô hàng, serial number, nhãn, phiếu nhập và xuất kho, lưu chuyển giữa các kho,….

4- Quản lý dự án và dịch vụ (Project and Service Management)

Các dự án, các giai đoạn của dự án, các công việc, nguồn tài nguyên, ngân sách, chi phí, …..

5- Quản lý sản xuất (Production Management)

Bố trí chung nhà máy, các kế hoạch sản xuất, danh mục vật tư, báo cáo tiến độ, chi phí sản xuất, sự cố, v.v….

6- Quản lý bán hàng và khách hàng (Sales Management and Customer Relationship Management - CRM)

Biểu giá, lãi suất, đơn hàng, khối lượng, chiết khấu, vận chuyển, xuất hóa đơn, hoa hồng, …..

7- Quản lý tài chính (Financial Management)

Các tài khoản, ngân sách, thuế, tài khoản phải thu, phải trả, bảng cân đối, tài sản cố định, …..

8- Quản lý tình hình doanh nghiệp (Business Intelligence)

Các báo cáo chi tiết và tổng hợp, phân tích tình hình chung, các thông tin hỗ trợ quyết định cho lãnh đạo…

Compiere

1- Quản lý tình hình doanh nghiệp (Performance Management & Reporting)

Compiere có 4 dạng báo cáo khác nhau: báo cáo truy vấn, báo cáo tiêu chuẩn (dạng in ấn), báo cáo tài chính và báo cáo tình hình tài khoản. Có thể thiết lập và lấy báo cáo từ nhiều sơ đồ kế toán khác nhau. Có thể thiết lập các giai đoạn báo cáo khác nhau. Các số liệu báo cáo đều dựa trên một kho dữ liệu chung.

2- Quản lý mua sắm (Purchasing)

Các công đoạn của quá trình mua sắm đều được quản lý và tự động hóa ở mức tối đa có thể.

3- Quản lý vật tư (Materials Management)

Quản lý sản phẩm, biểu giá, phiếu nhập kho, xuất kho, vận chuyển, chi phí vật tư cho sản xuất, ….

4- Quản lý sản xuất (Manufacturing)

Lập kế hoạch và theo dõi sản xuất

5- Quản lý đơn hàng (Order Management)

Quản lý các công đoạn lập bảng chào giá, quản lý các đơn đặt hàng, xuất hóa đơn và thu tiền. Môđun này tích hợp chặt chẽ với quản lý vật tư và quản lý khách hàng.

6- Quản lý tài chính (Financial Management)

Chương trình kế toán nội bộ doanh nghiệp

7- Quản lý dự án (Projects)

Quản lý các dự án sản xuất, kinh doanh và các công việc trong doanh nghiệp

Song song và tích hợp với chương trình ERP là chương trình Quản lý Khách hàng (Customer Relationship Management - CRM). Chương trình này có 3 môđun là Quản lý bán hàng (Sales), Quản lý dịch vụ (Service) và Thương mại điện tử (eCommerce).

Compiere gồm 3 phiên bản: Community Edition (miễn phí), Standard Edition (25USD/1user/1năm) và Professional Edition (50USD/1user/1năm).

Sự bất đồng giữa cộng đồng nguồn mở và ban lãnh đạo công ty Compiere dẫn đến hình thành dự án nguồn mở Adempiere năm 2006, một nhánh tách ra từ Compiere. Đây là một dự án bao gồm cả ba hệ phần mềm Quản lý Doanh nghiệp (Enterprise Resource Planning), Quản lý Khách hàng (Customer Relationship Management) và Quản lý Hệ thống Cung cấp ( Supply Chain Management). Chi tiết xem thêm tại đây.

Giới thiệu về phần mềm nguồn đóng mySAP xem tại đây.

Máy chủ tý hon trong thế giới Linux

Khi bước chân vào thế giới Linux, ta biết rằng có các hệ Linux Hồi giáo, Linux Thiên chúa giáo, Linux Quỷ Sa tăng, Linux dành cho người lập trình, Linux chuyên về sinh học, v.v…Cũng chẳng có gì cản trở việc sẽ ra đời một bộ Linux Nghệ an với bộ từ điển, giao diện, …. gồm toàn từ đặc trưng của xứ Nghệ. Ta cũng biết rằng đại đa số siêu máy chủ lớn nhất thế giới chạy Linux. Bài này xin giới thiệu một máy chủ tý hon trong thế giới Linux.

Tuần vừa qua, Plat’Home, một công ty Nhật chuyên về dòng máy chủ Linux siêu nhỏ (MicroServer), vừa giới thiệu vào thị trường Mỹ một sản phẩm mới: máy chủ Linux siêu nhỏ OpenBlockS với các đặc điểm chính sau:

1. Kích thước: 114,5mm x 81mm x 38mm, trọng lượng 255g (nằm gọn trong lòng bàn tay).
2. Không có quạt làm mát: thiết kế tối ưu để tỏa nhiệt qua vỏ nhôm, có thể làm việc trong môi trường đến 40 độ C.
3. Không có ổ cứng. Chỉ có bộ nhớ ROM 16MB và khe cắm card Compact Flash. (và cổng cắm ổ cứng IDE ngoài nếu cần)
4. Do hai đặc điểm trên, máy không có các bộ phận cơ khí chuyển động. Do vậy ít bị hỏng hóc hơn.
5. Cài sẵn hệ điều hành SSD/Linux trên ROM. Có thể cài các hệ Linux khác như NetBSD và Debian.
6. Trên hệ SSD/Linux đã cấu hình sẵn các máy chủ sau:

• DHCP server, DNS server
• FTP server, HTTP server
• Mail server, Telnet server
• Firewall

Máy chủ OpenBlockS đã được sử dụng tại viện Nghiên cứu quốc gia Thực phẩm và Nông nghiệp Nhật. Viện có 100 chi nhánh trong toàn nước Nhật, dùng 90 máy OpenBlockS để theo dõi tình trạng của 400 máy tính của viện trong toàn quốc.

Các hệ điều hành Windows, Linux nhỏ gọn chạy trên điện thoại di động và thiết bị cầm tay là chuyện bình thường. Nhưng máy chủ nhỏ như thế này thì thật là lạ!!!

Chi tiết xem thêm tại đây.

j

Phần mềm Linux máy chủ (update 7/3/08)

Lĩnh vực phát triển đầu tiên và cho đến nay vẫn mạnh nhất của phần mềm nguồn mở là phần mềm máy chủ. Các bài viết thuộc category “Vấn đề phần mềm nguồn mở” (nhấn vào từ này trong mục Phân loại ở cột bên phải blog) trong blog này đã giới thiệu các địa chỉ ứng dụng cụ thể (ví dụ xem bài “Tình hình ứng dụng phần mềm nguồn mở 2007“).

Bài này giới thiệu thông tin cụ thể về vài loại phần mềm Linux máy chủ nhằm giúp người đọc có khái niệm. Các phần mềm nêu dưới đây đều chạy trên máy chủ Linux, có thể nguồn mở hoặc đóng, miễn phí hoặc có phí.

1- Dịch vụ thư mục: giao thức truy cập thư mục LDAP ( Lightweight Directory Access Protocol) được thực hiện cụ thể bằng một loạt phần mềm. Microsoft Active Directory là dạng LDAP dành cho môi trường Windows. Các phần mềm Linux máy chủ LDAP gồm có:

• Apache Directory Server
• Fedora Directory Server
• IBM Tivoli Directory Server
• Novell eDirectory
• OpenDS
• OpenLDAP
• Oracle Internet Directory

Trong môi trường máy trạm hỗn hợp Windows, Linux, có thể cài máy chủ Samba + OpenLDAP dùng làm Domain Controller cho mạng, đồng thời là File server và Print server theo hướng dẫn ở đây. (trong hướng dẫn dùng hệ điều hành Ubuntu server nhưng có thể tham khảo để cài cho các hệ điều hành máy chủ Linux khác).

2- File server và Print server:  phần mềm máy chủ File server và Print server nổi tiếng nhất là Samba. Tham khảo cách dùng SUSE Linux làm file server ở đây, và đây. Dùng RedHat làm file server xem ở đây.

3- Trong họ các hệ Linux Ubuntu, có hệ điều hành máy chủ Ubuntu Server. Theo hướng dẫn tại đây, ta có thể cài thêm lên đó các phần mềm máy chủ:

• Web Server: Apache 2.2
• Database Server: MySQL 5.0
• Mail Server: Postfix
• DNS Server: BIND9
• FTP Server: proftpd
• POP3/IMAP: Courier-POP3/Courier-IMAP.
• Webalizer để theo dõi thống kê website.

Tất cả các phần mềm nêu trên đều là nguồn mở chạy trên Linux. Cần chú ý đây chỉ là một ví dụ. Tìm trong site www.howtoforge.com và trên Internet còn nhiều hướng dẫn khác nữa.

4- Các loại phần mềm theo dõi và quản lý mạng (Network monitoring and management) có khá nhiều. Phần mềm Hyperic HQ quản lý một loạt các loại phần mềm máy chủ: web servers, application servers, databases, operating systems, messaging servers, directory servers, virtualization, ….Một ví dụ cài Hyperic HQ xem tại đây. Tại đây hướng dẫn cách cài hệ quản lý mạng Nagios. Hãng ManageEngine cung cấp các phần mềm quản lý mạng WAN, Data Center, Desktop…. (search “linux network monitoring”). Các công cụ theo dõi băng thông mạng (bandwith) xem tại đây.

5- Các phần cứng và phần mềm nguồn mở Vyatta cung cấp giải pháp router, firewall và VPN thay thế Cisco.

6- Hệ thống máy chủ lưu trữ RAID mềm Linux (RAID Storage Server with Linux) có thể dùng thay các hệ lưu trữ mạng có các ổ RAID cứng hiện thời.

7- BackupPC là phần mềm nguồn mở dùng làm máy chủ Backup cho cả các máy Linux và Windows. Ngoài ra còn Amanda, Bacula, ….

8- Các máy chủ Linux hiện nay có một nhược điểm chung là dùng giao diện dòng lệnh để cài đặt và quản lý. Zero Touch Linux là hệ Linux dùng giao diện web cài và quản lý các Web server, Mail server, DNS server,
Domain Controler, File Server, Printer Server, Database server, DHCP server, Proxy servers, Firewall servers.

9- Web server nguồn mở Apache hiện vẫn giữ vị trí thống trị trong thị trường web server theo thông tin tại đây. Danh sách hàng chục loại Mail server xem tại đây. So sánh một số Mail server nguồn mở xem tại đây. Thống kê mới nhất về tỷ lệ thị trường của các loại Mail server có tại đây.

10- Trong lĩnh vực các phần mềm cộng tác (Collaborative software) cũng có rất nhiều phần mềm nguồn mở ngoài bộ đôi Exchange - Outlook của Microsoft. Một trong những phần mềm đó là Open-Xchange.hoặc Zimbra.

11- Các cơ sở dữ liệu nguồn mở nổi tiếng nhất có MySQL và PostgreSQL.

12- Danh sách một số phần mềm Hoạch định tài nguyên hệ thống nguồn mở (ERP - Enterprise Resources Planning) xem tại đây . Trong đó, phần mềm ERP5 quảng cáo là có thể thực hiện như ERP / CRM / MRP / SCM / PDM cho các nhà máy cũng như cơ quan hành chính. Phần mềm nguồn đóng thương mại nổi tiếng nhất thuộc loại này là SAP.

13- Phần mềm tổng đài điện thoại nguồn mở Asterisk xem tại đây. Cách cài đặt.

14- Xaraya là phần mềm khung để tạo các ứng dụng web (application framwork). Xoops là hệ quản trị nội dung (CMS - Content Management System) nguồn mở dùng tạo các ứng dụng web động, các portal. Một hướng dẫn cài đặt tại đây.

15- Cài đặt một máy chủ Fax dùng phần mềm nguồn mở HylaFax server xem tại đây.

Trên đây chỉ là một số ví dụ giúp hình dung phần mềm máy chủ linux đa dạng, phong phú và đầy đủ như thế nào. Để ứng dụng, cài đặt cụ thể cần phải nghiên cứu, tìm hiểu thêm nhiều. Các phần mềm nêu ở trên không nhất thiết là nổi tiếng nhất, tốt nhất hoặc phù hợp nhất với các yêu cầu cụ thể.  Trong lĩnh vực phần mềm nguồn mở nói chung (kể cả phần mềm máy chủ lẫn phần mềm ứng dụng trên máy để bàn) một thói quen đầu tiên nên có là “Search theo keyword“. Cần bất cứ thứ gì, bạn hãy gõ lệnh search là sẽ có vô số thứ miễn phí để tải về cài và tìm hiểu, kể cả các hướng dẫn chi tiết đến từng bước.

Một vài phần mềm đáng lưu ý

1- Các phần mềm bỏ túi (portable)

Với dung lượng ổ USB ngày càng lớn và giá ngày càng hạ, một khuynh hướng tiện lợi hiện nay là các phần mềm portable: cài sẵn phần mềm trên ổ USB, cắm nhờ vào một máy tính để chạy và lưu dữ liệu trên USB, không đụng gì tới ổ cứng của máy tính.

Một số hệ Linux hiện nay (Pendrivelinux, Ubuntu, PCLinuxOS,….) có thể cài sẵn trên một ổ USB với đầy đủ các ứng dụng cần thiết (trình duyệt, email, OpenOffice,…) và các dữ liệu cá nhân. Bạn chỉ cần bỏ túi ổ USB đó là đi đâu cũng có thể làm việc nếu “nhờ” một máy tính có cổng USB (thậm chí không cần reboot máy), không cần mang theo cả cái laptop cồng kềnh. Dữ liệu của phiên làm việc “nhờ” lưu lại trên USB (kể cả cache trình duyệt, các file tạm, …) do đó đảm bảo bí mật riêng tư của bạn. Các settings cũng lưu lại trên USB, không ảnh hưởng gì đến các phần mềm cùng tên trên máy dùng nhờ. Xem hướng dẫn chi tiết tại site www.pendrivelinux.com.

Nếu không cần đến cả một bộ Linux, bạn có thể chọn cài riêng một số ứng dụng cần thiết vào USB. Site portableapps.com sẽ hướng dẫn bạn. Ví dụ chỉ cần có Firefox portable để làm việc hoàn toàn trên Internet: mở Gmail, soạn văn bản, bảng tính bằng Google Docs and Spreadsheats, Zoho hoặc Thinkfree. Đầy đủ hơn là bộ PortableApps Suite (Standard Edition) for Windows gồm: ClamWin Portable (antivirus), Mozilla Firefox - Portable Edition (web browser), Gaim Portable (instant messaging), OpenOffice.org Portable (office suite), Sudoku Portable (puzzle game), Mozilla Sunbird - Portable Edition (calendar/task manager) and Mozilla Thunderbird - Portable Edition (email client), tổng dung lượng có 90MB, chạy tốt trên một ổ USB 512MB. Không một thông tin nào lưu lại trên máy dùng nhờ và không gây thay đổi gì tới máy đó.

2- Zero Touch Linux (ZTL)

Các phần mềm máy chủ Linux thực sự là thế mạnh của Linux trước Windows do lịch sử lâu đời, độ tin cậy và ổn định của chúng. Tuy nhiên, nhược điểm cơ bản là khó cài đặt và cấu hình (dùng giao diện dòng lệnh), có khá nhiều phương án khác nhau để lựa chọn. (Xem các hướng dẫn cài từng bước trên howtoforge.com).

Mới đây đã xuất hiện bộ Zero Touch Linux 1.0 của hãng Comodo dùng cài đặt và quản lý bằng giao diện Web các phần mềm máy chủ trên nền hệ điều hành Linux CentOS Enterprise-class. Các phần mềm máy chủ trong bộ này gồm: Web, Mail, DNS, Domain Controler, File Server, Printer Server, Database, DHCP, Proxy servers, Firewall servers. Theo quảng cáo trên site, bạn không cần có kiến thức gì đặc biệt để sử dụng. Đây là bộ phần mềm miễn phí nhưng không phải nguồn mở (các phần mềm thành phần trong đó thì là nguồn mở).

CentOS (the Community ENTerprise Operating System) là hệ điều hành nguồn mở dựa trên mã nguồn của RedHat và tương thích 100% với RedHat. Xem giới thiệu tại đây.